İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

zatı

3 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
47
geçiş
17,4
milyonda
3
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4618,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
EÇS D 0,73

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: zâtı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
şerîfdir62511,4210,752,4579,1
mükerremdir4711,2512,002,0061,5
mükerrem4889,928,351,9938,6
halîm4979,838,211,9937,8
şerîf131.3398,266,123,5585,3
şerîfi46357,595,501,9622,7
çelebi59857,315,192,1726,3
ilmi38286,814,701,6713,8
selîm41.1226,814,681,9218,3
alî31.8995,663,501,589,1
ü711.2954,342,152,0510,1
u317.4342,490,300,330,1
ve16147.9191,83-0,37-1,151,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (47) →
EÇS IX Y84b … arâr çelebidir. Ve birâderi el-Hâc Seyyid Hamza Çelebi dahi zât-ı hoş-hisâldir.
EÇS II 362a–362b … Bunda tekye-nişîn Mustafâ Dede, azizin ırk-ı tâhirinden bir zât-ı hoş-hısâl, ehl-i ilm ü ehl-i hâl ve musâhib-i pür-me’âl, ke …
EÇS I 216a … feyz olup Kâf'dan Kâf'a dâstândır kim ilm-i kâf'a mâlik bir zât-ı şerîf idi, penç-beytde dahi yed-i tûlâ sâhibi idi. Ve,
EÇS IV 233a … â ismi Allahu a‘lem ya İsmâ‘îl veya Monlâ Alî idi, hemân ol zât-ı lecûc Kürdlüğü dutup paşaya ve hâna eydür: "Böyle hırsız ve …
EÇS X Y82a … îd bahr-i ma‘ârif ve kâtib-i masârıf, kadir-şinâs, zû-fünûn zât-ı şerîf idi.
EÇS X Y247b … ve gayrı çâr-ender-çârları vardır. Kâdirî tahallus eder bir zât-ı şerîfdir. Ve,
EÇS IX Y256a Bu zât-ı şerîfin sebeb-i mevlûdu oldur kim Hazret-i şeyh Bekkâr beyn …
EÇS III 9a … mişdir. Bu Akşehir'de Nasreddîn Hoca cebbânesinde âsûdedir. Zât-ı pâki dünyâdan âhirete arı gitdi}.(---) saatde,
EÇS II 347b … mesne idi kim Orhân Gâzî asrından tâ Ebü'l-feth'e ermiş bir zât-ı şerîf idi. Bâlâda menâkıbı tahrîr olunduğundan gayrı niçe b …
EÇS I 216a … Rızâyî Efendi, Şeyhülislâm Yahyâ Efendi'nin hâherzâdesi bir zât-ı pâk, hoş-hısâl çelebidir, âlimâne nâzik eş‘ârı vardır.