İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

çapar

47
geçiş
17,4
milyonda
6.387.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
6
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig113,6
Dede Korkut Kitabı22678,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi249,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,00
DK D 0,71
EÇS D 0,52

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: çapar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
çal92212,0611,523,00130,3
yetdi135412,0410,753,60171,7
ḳılıcuŋ82311,8711,292,83112,5
ağam76111,059,692,6481,0
ḳoca76111,059,692,6481,0
yorğa3610,8611,811,7345,0
göne32510,429,751,7335,0
oğlı715310,168,362,6467,6
alaca61789,777,922,4454,2
atı54348,416,372,2134,4
ḳara34927,515,451,6916,8
geldi36607,125,031,6815,1
at51.8916,404,252,1220,0
hânı32.5435,253,081,537,5
ile823.7693,461,271,664,8
iki39.4173,381,190,971,6
ve20147.9192,15-0,04-0,140,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“çapar” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (47) →
DK VIII 72 … r ḳalın oġuz illerine ḫaber geldi at aġızlu aruz ḳoca ivine çapar geldi
DK V 5 … yigit üzerine möḥkem ḳara şiven oldı nagāhandan delü dumrul çapar yetdi aydur mere ḳavatlar ne aġlarsız menüm köprim yanında …
DK II 96 … lerini bir bir atından yıḳıçı ḳażılıḳ ḳoca oġlı big yigenek çapar yetdi çal ḳılıcuŋ aġam ḳazan yetdüm didi bunuŋ ardınça göre …
EÇS II 308a … endimize verdiği cümle yüklü develeri ve Gürcî gulâmları ve çapar atları ve sâ’ir hedâyâları Tebrîz Hânı nâmesiyle Hasan Beğ' …
DK IX 17 … örklü ṣuyı delüp dünin kiçdüm aġ alınlu bayındıruŋ divanına çapar
DK IV 101 … ḳalın oġuz imrençesi ḳazan bigüŋ yınaġı boz ayġırlu beyrek çapar
EÇS IV 299a … e eğerli ve rahtlı kara çubuk at ve iki çapariz yorğa alaca çapar at ihsân edüp "Sehel ârâm idesiz kim sizin yollarınız üzre …
DK II 90 yirde dügen erenler evreni ḳazan bigüŋ ḳartaşı ḳara göne çapar yetdi çal ḳılıcuŋ ḳardaş ḳazan yetdüm didi bunuŋ ardınça gö …
EÇS IV 304a … e’s bisâtıyla kara çubuk atlarından mu‘teber at ve iki re’s çapar yorğa alaca at-ı sâfinât ve bir pençe-i âfitâb Gürcî gulâm- …
DK II 97 … uzun baldırları ince ḳazan bigüŋ ṭayısı at aġızlu aruz ḳoca çapar yetdi