İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ögren

12
geçiş
4,4
milyonda
19.123.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
17
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig11149,5
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,39
DLT D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKBDLTEÇSToplam
ögren111·12
öğren··11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ögren) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
erdem3889,949,901,7335,4
tapuġ31609,169,041,7331,8
bilig34727,677,481,7225,3

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“ögren” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (12) →
KB 4029 men emdi ayayın eşitgil ögün / sen ögren yazılsu saŋa bu tügün
KB 3216 bilig ögren aşnu tapuġḳa üküş / biligsiz tapuġ asġı bolmaz ülüş
KB 4344 usa ‘ilmi ögren biligleri bil / neŋin eḍgülük ḳıl küḍez bekrü til
KB 4128 ḳalı aşḳa begler oḳısa sini / edeb birle aş yi keḍ ögren munı
KB 3221 kalı bilmediŋ erse ögren bilig / tapuġlarḳa ötrü tegürgil elig
KB 4018 munu men bilir men bu öŋdi törü / ayayın men emdi sen ögren körü
KB 4342 olarnı ḳatıġ sew aġırla sözin / biliglerin ögren üküş ya azın
KB 3013 bilig erdem ögren aġır tut anı / aġır ḳılġay aḫır ol erdem sini
KB 4001 törü hem toḳu birle ögren tapuġ / tapuġ bildiŋ erse yarudı yüzüŋ
KB 5301 aş az yi ay ilig üküş ḳıl tapuġ / söz az sözle ögren sen erdem ḳamuġ