İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

üşüp

76
geçiş
28,2
milyonda
4.143.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7530,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DLT D 0,00
EÇS D 0,76

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: üşüp) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
üşer71211,3511,342,64101,4
mûr84311,119,692,8393,2
mâra61611,0610,702,4579,7
başına175369,837,144,09135,5
fi’lhâl31298,916,691,7222,0
re‘âyâ32738,145,611,7017,5
yıldırım33917,725,091,6815,4
kal‘aya69527,584,812,3628,5
halk35147,384,701,6713,8
deryâmisâl35437,314,621,6613,5
hân’ın36537,084,351,6512,4
askeri62.0496,533,702,2619,8
gibi124.6056,393,533,1637,1
kal‘anın41.4896,393,581,8312,5
eyle52.2536,143,302,0113,9
asker41.9056,053,221,7910,7
küffâr31.6035,873,051,527,4
niçe77.0565,012,142,0410,0
yedi44.8534,731,871,454,6
cemî‘i33.6874,711,851,253,4
cümle1321.1974,321,442,289,7
bin712.2674,221,341,604,6
üç47.1634,181,311,192,5
cânibi35.6464,101,241,001,7
üzre511.8893,780,901,041,6
u617.4343,490,610,850,9
edüp623.9573,030,150,250,1
dahi313.1862,890,010,020,0
ile523.7692,78-0,10-0,160,0
ve17147.9191,91-0,97-3,9610,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (76) →
EÇS VII 12b … muhâsara etdikde cemî‘i asâkir-i İslâmı mûr mâra üşer gibi üşüp batakların fi'l-hâl doldurup Anadolu vezîri İbrâhîm Paşa bi …
EÇS VIII 306b … anlar dahi deryâ-misâl asker-i İslâm ile mûr mâra üşer gibi üşüp bi-emrillâhi te‘âlâ niçe yüz yerde horasânî ve kireç ma‘âdi …
EÇS VII 84a … a, durma-gör bin-a!" deyü her yanadan bir sadâ gelüp başıma üşüp elim eteğim öpüp âhir-i kâr gulâmlarım bârhânem ile kal‘aya …
EÇS VI 179b … uruna cemî‘i asâkir-i İslâm ve bu kadar re‘âyâ vü berâyâlar üşüp üç gün üç gecede taburun handakların ke'l-evvel doldurup bi …
EÇS VII 138b–139a … -misâl ve niçe bin ummâl ve niçe bin üstâd-ı kâmil bennâlar üşüp yedi ayda yedi kapulu bir kal‘a-i mu‘azzam binâ edüp kral k …
EÇS X Y406a Ammâ bizimle giden âdemler şiddet-i hârda üşüp eyle nûş etdiler, havzı boş etdiler. Hakîr dahi şifâ niyyet …
EÇS V 58b–59a … diler. Ve tarfetü'l-ayn içre derûn-ı hisârda avrat ve oğlan üşüp kapu arasına taş ve toprak doldurup kapuyu sedd edüp emîn o …
EÇS VII 41b … miş, ihrâk bi'n-nâr olup berbâd olmuş, ammâ niçe bin re‘âyâ üşüp evvelkiden metîn etmeğe mübâşeret etdiler. Ve içinde aslâ e …
EÇS I 27b … lara cümle guzât-ı müslimîn zenbûr-ı asel, kovana üşer gibi üşüp kıçdan ve başdan ankebût-vâr resenbâzlık edüp kâfir keştîle …
EÇS I 110b … {kendiler} zemîne bir püşt-i pâ urup {ba‘dehu} cümle fukarâ üşüp bir bi’r-i mâ kazarlar kim hâlâ ahmerü'l-levn bir ayn-ı azî …