İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

şehid*

6 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
30
geçiş
11,1
milyonda
6
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Dede Korkut Kitabı14431,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi156,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
DK D 0,71
EÇS D 0,61

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: şehid) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kefâ6912,3012,872,45100,6
alimallâh61112,2312,582,4596,9
alimallah4511,8713,132,0069,7
oldı916410,579,273,0098,5
ḳazan32368,537,161,7223,9
oldu33.3614,863,331,568,5
ammâ515.2293,421,881,635,8
iki39.4173,381,841,253,4
yüz312.2723,001,461,102,3
ve17147.9191,910,370,931,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (30) →
EÇS VII 129b … îflerin alâ kadri't-tâka tesvîde cür’et etdik. Alimallâh ve şehidallâh ve kefâ billâh Muhammeden resûlallâh, deryâda katre ve güne …
DK III 89 … nüm başum beyregüŋ başına ḳurban olsun didi nayib paralandı şehid oldı
DK II 25 … yüzini ṣapan ṭaşı-y-ıla yire bıraḳdı iki ḳardaşı oḫa düşdi şehid oldı çobanuŋ ṭaşı dükendi ḳoyun dimez kiçi dimez ṣapanınuŋ …
DK VIII 19 … ı ḳara göne depegöz elinde zebun oldı düzen oġlı alp rüstem şehid oldı
EÇS X Y450b … k idi. Hemân min-indillâh ale'l-gafle zâhir oldu. Alimellâh şehidellâh ve kefâ billâh şehîden, Muhammed resûlullâh nakl-i mistâr ü …
EÇS VII 21a … gûyâ yevmü'n-nüşûr ve rûz-ı kıyâmet oldu, ammâ alimallâh ve şehidallâh yine böyle iken ba‘zı cüst ü çâpük ü çâlâk aklı cânı başınd …
DK IV 43 … anuŋ umudı olmaz ṣaġın ṣolın uruzuŋ çevürdiler ḳırḳ yigidin şehid itdiler
EÇS IV 302b–303a … efer bu cânibedir deyü vücûd verirsin. Ammâ hânım alimallah şehidallah ve Bâb-ı âlî âlimdir kim sefer yine Bitlîs hânı üzre ola. Z …
EÇS II 365a–366a … mâniyle fakîr Varvar cellâd-ı bî-dâd imdâd etmeyüp ma‘nûken şehid edüp kellesin teninden cüdâ edüp kellesinin postu ve Hüseyi …
DK XI 7 … arşuladılar cenk itdiler ḳazanuŋ üzerine yigirmi biş bigini şehid itdiler