Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kutadgu Bilig | 10 | 135,9 |
| Dede Korkut Kitabı | 1 | 30,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 80 | 32,7 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: şeker) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| kamışı | 15 | 19 | 12,13 | 11,51 | 3,87 | 227,3 | |
| şerbetleri | 3 | 12 | 9,90 | 9,86 | 1,73 | 35,8 | |
| şerbeti | 5 | 83 | 9,88 | 7,80 | 2,23 | 44,5 | |
| fısdık | 3 | 18 | 9,82 | 9,27 | 1,73 | 33,1 | |
| kahve | 6 | 132 | 9,78 | 7,40 | 2,43 | 49,9 | |
| fındık | 3 | 30 | 9,67 | 8,53 | 1,73 | 29,8 | |
| kantâr | 5 | 116 | 9,63 | 7,32 | 2,22 | 41,0 | |
| pirinç | 5 | 122 | 9,59 | 7,25 | 2,22 | 40,5 | |
| yâhûd | 3 | 353 | 7,79 | 4,98 | 1,68 | 14,9 | |
| demekdir | 3 | 455 | 7,49 | 4,61 | 1,66 | 13,5 | |
| hakkâ | 4 | 868 | 7,09 | 4,09 | 1,88 | 15,2 | |
| nûş | 3 | 738 | 6,89 | 3,91 | 1,62 | 10,7 | |
| şâh | 3 | 986 | 6,51 | 3,50 | 1,58 | 9,1 | |
| ya‘nî | 5 | 2.251 | 6,13 | 3,04 | 1,96 | 12,3 | |
| gûne | 3 | 1.881 | 5,64 | 2,56 | 1,44 | 5,7 | |
| ederler | 4 | 4.565 | 4,82 | 1,70 | 1,38 | 3,9 | |
| âdem | 3 | 3.717 | 4,69 | 1,58 | 1,15 | 2,6 | |
| ve | 110 | 147.919 | 4,61 | 1,46 | 6,68 | 90,3 | |
| vardır | 5 | 8.568 | 4,24 | 1,11 | 1,20 | 2,3 | |
| olur | 3 | 6.012 | 4,01 | 0,89 | 0,80 | 0,9 | |
| bin | 6 | 12.267 | 3,99 | 0,86 | 1,10 | 1,8 | |
| niçe | 3 | 7.056 | 3,78 | 0,66 | 0,63 | 0,5 | |
| ile | 9 | 23.769 | 3,63 | 0,49 | 0,86 | 0,9 | |
| ü | 4 | 11.295 | 3,53 | 0,39 | 0,48 | 0,3 | |
| cümle | 5 | 21.197 | 2,94 | -0,19 | -0,32 | 0,1 | |
| dahi | 3 | 13.186 | 2,89 | -0,25 | -0,32 | 0,1 | |
| edüp | 4 | 23.957 | 2,45 | -0,69 | -1,23 | 1,1 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Biçim ailesi
şeker* ile tüm bağlamlar →“şeker” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (91) →| EÇS I 165a | … rek Hudâ âsân edüp Mısır'a gidüp altı aydan yine İslâmbol'a | şeker | ve kettân ve kına ve pirinc ve mercimek ve gûnâ-gûn me’kûlâ … |
| EÇS II 226b | … mahalden saman zâhir olduğiçün Samanlı Kaynak derler. Andan | Şeker | Kaynağı ve Selâm Kayası Kaynağı ve Kral Kaynağı ve Murâd De … |
| EÇS VIII 324a | Ve muz ağaçları ve cümmeyz ağaçları ve | şeker | kamışları ve on iki gûne rengâ-reng pembe ağaçları olur kim … |
| EÇS X Y186b | … sükkerîdir. Üç gün bu serâperdede bir âdem su içemez, cümle | şeker | şerbeti nûş ederler. Bu isrâfâta göre Mısır halkı bu üç gün … |
| EÇS X Y177a | … ile kesüp çömlekler içinde pişirüp yağın başka alup vücûdun | şeker | ile ma‘cûn ederler. Bir âdem habs-i bevle mübtelâ olsa yarı … |
| EÇS IX Y136b | … dûhâtından turunc ve kebbât ve hurmâ ve zeytûn ve incîri ve | şeker | kamışı ve nârı cihânı dutmuşdur. |
| EÇS X Y366a | Ve bostânlarında kasabı ya‘nî | şeker | kamışı üç âdem kaddi ve kol kalınlığı olup her boğumu birer … |
| EÇS I 166a | … mberîn eşribeler ile dükkânların zeyn edüp piyâdeleri halka | şeker | şerbetleri bezl ederek ubûr ederler. Andan, |
| EÇS I 172b | … hleb dahi yaylalarda hâsıl olur bir otdur. Havânlarda döğüp | şeker | ile yâhûd asel-i hâlis ile tabh edüp ubûr ederler. Bu dahi … |
| EÇS X Y145a | … nurken peştemâl peştemâl nebât-ı hamavî ve nebât-ı akîde ve | şeker | şerbetleri mebzûl olup kalanlara nisâr olarak ûd-i mâverdîl … |