İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

şem*

167 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
1.026
geçiş
380,2
milyonda
167
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Dede Korkut Kitabı5154,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.020416,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
DK D 0,55
EÇS D 0,85

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: şemi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
asel455210,428,156,68480,8
âteştâb355710,057,665,89329,9
safâ325279,404,325,37132,7
zerre231599,315,574,69136,0
kâfûrîler20189,298,514,46231,9
kâfûrî20299,287,824,45196,0
amberi221649,245,464,58126,6
revgan19189,228,444,35220,3
buhûrdân19379,197,404,33169,1
çerâğân191779,025,144,24100,5
aseli17559,016,674,08129,3
tu‘mai16178,978,273,99177,9
tu‘mei15208,887,953,86151,4
amber161018,865,703,9297,7
lahmiyye13138,688,363,59150,7
âteştâbın13148,688,253,59143,5
çerâğdân13188,677,893,59129,5
kaddi184598,633,693,9159,5
rîhler1288,578,953,46139,1
tebrîzî12178,567,863,45118,5
birer412.6818,502,335,1367,3
murassa131638,484,713,4760,9
sivasî11228,437,363,3097,1
âteştâbdan11458,396,333,2877,7
kara261.5328,382,484,1947,1
aynı143548,383,703,4546,5
hâm132738,363,973,3847,8
te’sîr111808,224,333,1545,7
kantâr101168,164,823,0548,4
mutallâ101198,164,793,0547,9
mücevher112378,163,933,1039,9
kanâdîller101348,144,623,0345,5
çerâğdânlar9188,147,362,9879,4
gülâbdân9298,136,672,9768,5
hazreti585.9458,091,685,2455,8
safâ’nın897,988,192,8286,5
fânûs8317,956,412,8057,5
çerâğı8587,925,502,7746,5
elinde103377,913,292,8427,9
râyihası81027,864,692,7237,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.026) →
EÇS III 100a … ltân olması imiş. Netîce bu arsagâh-ı hûn-âlûdda çevgân [u] şemşîr ile guzât-ı şebhûnciyân kelleleri galtân edüp lu‘bedebâzlık …
EÇS VIII 252b … ücellâ ve muşa‘şa‘ dîvârdır kim ber-hevâ bir [ze]rre ve bir şemmecik uçsa ol dîvârda nümâ[yâ]ndır.
EÇS X Y358a … ve latîfü'l-i‘tidâl hûb-manzar ve perî-peyker hadden bîrûn şems-i tâbân-misâl hûbânları hüsn-i cemâl sâhibleridir.
EÇS VI 91a … e mukaddem Hazret-i Îsâ zamânında Hazret-i Îsâ'nın halîfesi Şem‘ûn-ı Safâ ta‘lîm-i binâ olunup ismine Morfanvar derler. Lisân-ı …
EÇS I 168a Esnâf-ı tâcirân-ı şem‘-i asel: Dükkân 55, neferât yüz, bunlar cümle müslimlerdir, ta …
EÇS II 368b … onya'da hazret-i Mevlânâ'yı irşâd edüp Sultân Veled Efendi, Şems'in kellesin kesüp destine alup bayağı menzil kat‘ ederek bî-se …
EÇS III 169b … mahlût ve bir tas çobra ve beş nân ve şem‘-i revgan ve bir şem‘dân verüp cemî‘i Müslim ü gebr ü tersâya mâh [u] sâl nimetleri …
EÇS V 102b … ve çengelistânda üç bin aded kâfir bulup niçe yüzü tu‘me-i şemşîr-i bürrân olup bakıyyetü's-seyfi esîr-i kayd [u] bend olup ol …
EÇS I 47b–48a Vezîr Mustafâ Paşa: Hâlid ibn Velîd neslindendir. Şemsî Paşa'nın karındaşıdır kim andan mihterdir. Haremde neşv [ü] …
EÇS X Y180b … erkezî ve sarı çiçekli katîfe şalvâr ve elinde mücevher bir şemşîr-i âteş-tâb ve çukadâr dahi böyle müzeyyen ikisi yan yana paşa …