İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

adam*

13 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
183
geçiş
67,8
milyonda
13
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Abhidharma (Shogaito)1243.120,9
Dede Korkut Kitabı431.325,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi166,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Abh D 0,81
DK D 0,71
EÇS D 0,65

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: adamış) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yükmek149010,718,163,73133,0
tudyaḳ104910,468,563,15100,9
aḳıġlıġ91599,756,702,9766,4
bilmetin6679,627,372,4349,9
tözlüg61099,406,662,4343,9
öçmek71659,366,292,6147,5
beyregi4169,368,852,0042,2
sanlıġ4219,338,461,9939,7
tarıḳmış4219,338,461,9939,7
tuġmış4319,267,891,9936,4
yörüglüg4399,217,561,9934,4
birdemleti4429,197,461,9933,8
abidarim51049,166,472,2135,2
yėg51199,086,282,2133,8
didi125639,045,303,3865,0
tuda4709,026,721,9829,6
tudyaḳḳa389,019,431,7334,5
tudyaḳtın399,009,261,7333,7
ḳalıḳ4739,006,661,9829,2
bululmış3128,988,851,7331,6
yükünüp3228,917,971,7327,6
kesdi3258,887,791,7226,8
ḳoyun3278,877,681,7226,3
basudçısı3308,857,531,7225,6
baġ3318,847,481,7225,4
bilmemek3318,847,481,7225,4
ṣaldı3338,837,391,7225,0
baġtın3358,827,301,7224,7
tėmin3358,827,301,7224,7
egsük3388,807,181,7224,2
bolġalı3418,787,081,7223,7
nirvan3458,756,941,7223,1
tekür3468,756,911,7223,0
tıdıġsız3508,726,791,7222,5
ėyin41348,695,781,9624,3
çınkėrtü3638,646,461,7121,1
amma3788,566,151,7119,8
tėser3808,556,111,7119,6
kök42058,405,171,9421,0
yörüg31418,255,291,6916,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (183) →
DK VIII 18 … ṣançdılar ilmedi çoban çoluḳ ḳalmadı hep yidi oġuzdan daḫı adam yimege başladı oġuz yıġılup üzerine vardı depegöz görüp ḳaḳ …
DK VIII 24 bu vech-ile sen adam ḳomaz dükedürsin didi amma günde iki adam ile biş-yüz ḳoyun …
Abh 4547 anın adamış ol körüm orun-ı tėp.
Abh 1181–1184 … up tiledükte umuġ-uġ yoḳ üçün kişi-ler-te umuġ közedçi anın adamış teg umuġ-suz tėp.
Abh 4170–4171 … kėn tuġdaçı yükmekig kim birdemleti tuġurmamaḳ üz-e yme ök adamış ol nirvan tėp.
Abh 3602–3603 … z yindem tıdıp kelmedük ödkig kim birdemleti turġurmaz üçün adamış ol bilmetin öçmek tėp.
Abh 2736 … leşip) üklitdeçi-si aşdaçı-sı erser niz-vanı-larıġ tėmin ök adamış ol aḳıġ-lıġ tėp.
Abh 1558 anın adamış ol bolur şasdr tėp.
Abh 1762–1764 yme ök erür üçün bilge bilig-niŋ yėvigi tizigi anın adamış ol abidarim tėp問eşidmek saḳınmaḳ bışrunmaḳ tuġum üz-e bulul …
Abh 4326 adamış ol yükmek tėp yme ök adamış ol tud -yaḳ yükmek tėp.