İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

adli*

5 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
57
geçiş
21,1
milyonda
5
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5622,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

AH D 0,00
EÇS D 0,70

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: adli) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
adâletleri3310,6812,531,7352,1
devri68010,498,792,4461,7
adâlet1020610,288,173,1594,0
hükmi41129,607,721,9935,0
emn31408,966,991,7223,2
ömer95838,856,512,9763,8
islâmbol46907,465,101,9420,6
etdi52.1516,213,782,0717,0
gûyâ41.7896,153,731,8513,3
hâlâ43.7215,122,671,698,1
ma‘mûr32.8525,082,641,456,0
mehemmed33.0454,992,541,435,6
sultân34.1934,532,081,324,1
kadar34.2584,512,061,324,0
deyü46.0074,431,981,495,0
sene46.2404,381,921,474,8
olup1117.2814,381,912,4413,2
gelüp35.0514,271,811,243,3
şehri35.6784,101,641,182,8
edüp1223.9574,031,572,3010,3
var37.6463,671,220,991,6
u617.4343,491,031,252,4
üzre411.8893,460,991,001,5
ü311.2953,110,650,630,5
ile323.7692,04-0,42-0,590,3
ve14147.9191,63-0,84-2,946,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (57) →
EÇS I 57b Adl-i bî-gâyetest u ayn-ı nizâm, / Sene 974
EÇS IX Y363a … sonra Mekke ve Medîne ve Yemen ve Irâk'a Haccâc halîfe olup adl-i dâd ile velvele-ârâ olup ba‘dehu hakkında "aslahu'z-zaleme" …
EÇS I 87b … (---) senede tamâm bir câmi‘-i münevver olup Zulmiyye iken Adliyye oldu. Şimâl tarafı kal‘a dîvârı üzre, cenûb tarafı taşra ha …
EÇS I 87a … erdigâr bu fütûhâtlar, Sultân Mehemmed Hân-ı Râbi‘in devr-i adlinde olup Hak Ta‘âlâ ömr-i şerîfin tavîl edüp mu‘ammer eyleye ve …
EÇS I 82b Hükm-i adlinde İslâmbol mollârın beyân eder:
EÇS II 316a–316b … d askerleri gelüp gitmeden ol kadar imâristân olur kim gûyâ adl-i Ömer ile ma‘mûr olmuş bir diyâr olur. Tâ Sultân Murâd Hân-ı …
EÇS VII 64a … ârekallâh aşk olsun kim İslâm diyârında böyle emn ü emân ve adl-i adâlet yokdur.
EÇS I 67b … Paşa'nın akîbince Üsküdar'a çıkup serâperde-i Süleymânî'de adl-i Ömer'e şurû‘ etdi.
EÇS II 360a–360b … ân ve bî-hisâb mîr-i livâlar ile yek-dil [ü] yek-cihet olup adl-i adâlet edüp bir beyza-i mürğu bir akçeye alarak Âsitâne-i s …
EÇS III 24a … takıyye İslâm ile müşerref olup şehzâde yedi sâlde ol kadar adl-i adâletler edüp deyr-i kebîrler ve hayrât-ı vefîrler edüp şe …