Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası | 1 | 26,3 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 97 | 39,6 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: afv) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| cürmü | 8 | 12 | 11,22 | 11,16 | 2,83 | 115,1 | |
| defteri | 15 | 114 | 11,18 | 8,82 | 3,86 | 155,9 | |
| kalemi | 10 | 50 | 11,11 | 9,43 | 3,16 | 113,0 | |
| mu‘âmele | 8 | 26 | 11,05 | 10,05 | 2,83 | 98,3 | |
| keşîde | 6 | 26 | 10,63 | 9,63 | 2,45 | 69,7 | |
| cerâyimine | 5 | 6 | 10,62 | 11,49 | 2,24 | 76,1 | |
| cürmün | 4 | 4 | 10,33 | 11,75 | 2,00 | 65,2 | |
| cerâyimlerine | 4 | 5 | 10,31 | 11,43 | 2,00 | 60,2 | |
| dâmeni | 5 | 40 | 10,21 | 8,75 | 2,23 | 51,3 | |
| cürmümüz | 3 | 4 | 9,91 | 11,33 | 1,73 | 44,4 | |
| ma‘zûr | 3 | 10 | 9,83 | 10,01 | 1,73 | 36,7 | |
| setr | 4 | 56 | 9,73 | 7,94 | 1,99 | 36,4 | |
| kalemin | 3 | 25 | 9,64 | 8,69 | 1,73 | 30,5 | |
| kılınup | 3 | 27 | 9,62 | 8,58 | 1,73 | 30,1 | |
| edeler | 4 | 94 | 9,42 | 7,19 | 1,99 | 32,1 | |
| çekilüp | 4 | 103 | 9,35 | 7,06 | 1,99 | 31,4 | |
| ricâ | 9 | 385 | 9,25 | 6,33 | 2,96 | 61,5 | |
| bosna | 4 | 248 | 8,57 | 5,79 | 1,96 | 24,4 | |
| devlete | 3 | 199 | 8,37 | 5,70 | 1,70 | 17,9 | |
| abaza | 4 | 395 | 8,05 | 5,12 | 1,94 | 20,7 | |
| olunup | 11 | 1.753 | 7,61 | 4,43 | 3,16 | 46,8 | |
| amân | 3 | 513 | 7,33 | 4,33 | 1,65 | 12,3 | |
| çeküp | 3 | 558 | 7,23 | 4,21 | 1,64 | 11,9 | |
| eyâleti | 4 | 945 | 6,97 | 3,86 | 1,86 | 14,0 | |
| deyü | 13 | 6.007 | 6,12 | 2,90 | 3,12 | 29,9 | |
| içün | 4 | 2.036 | 5,94 | 2,76 | 1,70 | 8,5 | |
| verüp | 3 | 1.722 | 5,76 | 2,58 | 1,44 | 5,8 | |
| eyle | 3 | 2.253 | 5,39 | 2,20 | 1,35 | 4,5 | |
| edüp | 29 | 23.957 | 5,30 | 2,06 | 4,09 | 39,3 | |
| yine | 7 | 7.372 | 4,94 | 1,71 | 1,84 | 6,9 | |
| ile | 18 | 23.769 | 4,63 | 1,38 | 2,61 | 12,5 | |
| gelüp | 3 | 5.051 | 4,25 | 1,03 | 0,88 | 1,2 | |
| olan | 3 | 6.771 | 3,84 | 0,61 | 0,60 | 0,5 | |
| paşa | 4 | 9.478 | 3,77 | 0,54 | 0,62 | 0,5 | |
| olup | 6 | 17.281 | 3,50 | 0,26 | 0,40 | 0,2 | |
| üzre | 4 | 11.889 | 3,45 | 0,21 | 0,27 | 0,1 | |
| iki | 3 | 9.417 | 3,37 | 0,13 | 0,15 | 0,0 | |
| dahi | 3 | 13.186 | 2,89 | -0,35 | -0,48 | 0,2 | |
| ve | 12 | 147.919 | 1,41 | -1,84 | -8,94 | 32,6 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
afv* ile tüm bağlamlar →“afv” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (98) →| EÇS IX Y242a | "Sahâbe-i kirâmdandır. Sultânım | afv | eyle" deyü ricâ eden askerin bile Yezîd'in cesediyle on üç … |
| EÇS V 79b | … itdim, ‘Bire şu Evliyâ'dan diliniz çekin. Ben anı ma‘zûr ve | afv | eylemişim. Ol bir abdâl âdemdir’ dedim. İşte şimdi eseri zu … |
| EÇS I 68b | … Bayram Paşa'nın defter-i cerâyiminden hakk-ı afv ile cürmün | afv | edüp bir semmûr lepâçe-i şâhânî ihsân edüp alay ile Ebü'l-f … |
| EÇS IV 303b | … n kırk bin koyunu tahsîl edüp hâlâ Evliyâ aka, hânın cürmin | afv | ricâ etmiş." der. |
| EÇS IV 283b | … e zerdevâ ve sâ’ir akmişe-i fâhire ve haliçeler gelüp cürmü | afv | olup mektûblar ile Kâ’immakâm Arganalı Ahmed Ağa ile hakîr … |
| EÇS V 46b | … ehirlerin halâs edüp defter-i cerâyimlerine nazar olunmayup | afv | kalemiyle amân yarlığ-ı belîğ-i Cengiz Hânî yazılup Kırım a … |
| EÇS III 27a | … en bu Hımıs şehrin Hazret-i Osmân Kelâm-ı İzzet'i sebebiyle | afv | edüp harâb etmemişdi. Ba‘dehû Selîm Hân tahrîrinde bu Hımıs … |
| EÇS V 72b | … ırımız içün anların defter-i cerâyimlerine pâdişâh başıyçün | afv | kalemin çeküp her birin birer nânpâre ile behremend edersen … |
| EÇS VI 107a | … ‘ ve merbût tahrîr olunur. Kusûruna nazar olunmayup dâmen-i | afv | ile setr edeler. |
| EÇS IV 271a | … üp kılıç uracak mahalde ol afüvv Allah, paşanın kalbine bir | afv | ilhâmı bırağup yedi yüz ma‘dûd âdemleri cümle âzâd etdi. |