Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası | 1 | 26,3 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 2.490 | 1.017,1 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ahmed) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| melek | 713 | 1.022 | 12,70 | 6,56 | 26,42 | 5.776,6 | |
| paşa | 1.194 | 9.478 | 11,67 | 4,09 | 32,53 | 4.731,1 | |
| seydî | 188 | 391 | 11,06 | 6,02 | 13,50 | 1.308,8 | |
| efendimiz | 162 | 445 | 10,82 | 5,62 | 12,47 | 1.012,2 | |
| sultân | 293 | 4.193 | 10,49 | 3,24 | 15,31 | 813,2 | |
| ağa | 198 | 2.050 | 10,48 | 3,71 | 13,00 | 671,0 | |
| paşa’ya | 132 | 864 | 10,33 | 4,37 | 10,93 | 568,7 | |
| paşa’nın | 117 | 746 | 10,21 | 4,41 | 10,31 | 510,4 | |
| hân | 224 | 5.401 | 9,86 | 2,49 | 12,30 | 413,0 | |
| seyyid | 78 | 340 | 9,82 | 4,96 | 8,55 | 403,6 | |
| paşa’yı | 80 | 454 | 9,80 | 4,58 | 8,57 | 368,4 | |
| fâzıl | 65 | 115 | 9,67 | 6,26 | 7,96 | 481,6 | |
| defterdâr | 65 | 269 | 9,59 | 5,03 | 7,82 | 343,8 | |
| köpürlüzâde | 58 | 68 | 9,54 | 6,85 | 7,55 | 512,9 | |
| vezîri | 76 | 984 | 9,49 | 3,39 | 7,88 | 224,5 | |
| efendi | 85 | 1.710 | 9,37 | 2,75 | 7,85 | 182,8 | |
| ibn | 83 | 1.674 | 9,35 | 2,75 | 7,75 | 178,1 | |
| târîhinde | 95 | 2.387 | 9,32 | 2,43 | 7,94 | 168,1 | |
| elbedevî | 49 | 51 | 9,30 | 7,02 | 6,95 | 464,3 | |
| efendimizin | 49 | 165 | 9,24 | 5,33 | 6,83 | 282,1 | |
| gedik | 46 | 65 | 9,20 | 6,58 | 6,71 | 373,4 | |
| sene | 148 | 6.240 | 9,12 | 1,68 | 8,38 | 143,7 | |
| sadrıa‘zam | 50 | 529 | 9,08 | 3,68 | 6,52 | 167,0 | |
| hâfız | 41 | 77 | 9,03 | 6,17 | 6,31 | 296,7 | |
| asrında | 51 | 897 | 8,95 | 2,94 | 6,21 | 121,8 | |
| çelebi | 50 | 985 | 8,88 | 2,78 | 6,04 | 109,3 | |
| beğ | 53 | 1.475 | 8,77 | 2,28 | 5,78 | 84,8 | |
| mehemmed | 73 | 3.045 | 8,76 | 1,70 | 5,91 | 71,9 | |
| gâzî | 49 | 1.245 | 8,75 | 2,41 | 5,69 | 85,7 | |
| efendimize | 34 | 115 | 8,74 | 5,32 | 5,69 | 195,4 | |
| sarâyı | 51 | 1.445 | 8,73 | 2,26 | 5,65 | 80,1 | |
| bedesti | 34 | 305 | 8,64 | 3,92 | 5,44 | 124,6 | |
| serdâr | 35 | 533 | 8,57 | 3,15 | 5,25 | 92,7 | |
| merhûm | 39 | 919 | 8,55 | 2,52 | 5,16 | 73,2 | |
| vezîr | 34 | 538 | 8,52 | 3,10 | 5,15 | 87,7 | |
| câmi‘i | 80 | 4.637 | 8,52 | 1,22 | 5,12 | 44,8 | |
| hân’ın | 34 | 653 | 8,47 | 2,82 | 5,00 | 75,8 | |
| hânı | 54 | 2.543 | 8,46 | 1,52 | 4,79 | 44,2 | |
| paşazâde | 28 | 159 | 8,44 | 4,58 | 5,07 | 128,8 | |
| eşşeyh | 35 | 981 | 8,37 | 2,27 | 4,69 | 55,6 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
ahmed* ile tüm bağlamlar →“ahmed” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (2.491) →| EÇS III 144b | Ve mine'l-acâ’ib ta‘bîr-i rü’yâ: Bu hakîrin vâkı‘asın Melek | Ahmed | Paşa bî-tâb u bî-mecâl iken Bismillah ile bede’ edüp buyurd … |
| EÇS X Y215a | … r'ı feth etdükde Hayra Beğ Mısır vezîri olup Kemâl Paşazâde | Ahmed | Efendi Mısır'a kadıaskeri olup Gazâlî kalemiyle hakkânı(?) … |
| EÇS I 104a | Ziyâretgâh-ı Şehzâdegân-ı Sultân | Ahmed | Hân Tâbe serâhümâ Rahmetullâhi aleyhim ecma‘în: Evvelâ bu t … |
| EÇS IV 408b | "Evliyâm, pederimiz Melek | Ahmed | Paşa pederimiz olmasa ve ben anın çerâğ-ı efrûhtesi olmasam … |
| EÇS VIII 380a | … akîri sadrıa‘zama götürüp mülâkât oldukda Köpürlüzâde Fâzıl | Ahmed | Paşa hazretlerinin zânûsun bûs etdikde, |
| EÇS I 47a | … i hâsda neşv [ü] nemâ bulup sadâret ile Mısır'a varup Hâ’in | Ahmed | Paşa'yı salb edüp Mısır kal‘asına yedi kulle binâ edüp Mısı … |
| EÇS VII 126b | … Yalı ağası Ahmed Ağa sarâyı ve Şâh Polat Ağa sarâyı ve Ebû | Ahmed | Ağa sarâyı ve Emildeş Ahmed Ağa sarâyı ve niçe sarây-ı azîm … |
| EÇS IX Y184a | Ve kal‘a dizdârı Rıdvân Ağa ve | Ahmed | Ağa ve Kör Mehemmed Ağa ile vedâlaşup kal‘a neferâtlarından … |
| EÇS X Y450b | Ve Hâfız | Ahmed | Paşa'da Mehemmed bin Kemâl Beğzâde, sene 1000 ma‘zûl. |
| EÇS IV 209a–209b | … Paşa'dan istimâ‘ edüp tahrîr etmişiz. Zîrâ ol asırda Melek | Ahmed | Paşa Murâd Hân'ın 209b silâhdârı ve ba‘de'l-feth-i Bağdâd … |