İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

almak*

6 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
129
geçiş
47,8
milyonda
6
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi12852,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
EÇS D 0,86

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: almak) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
intikâm209111,549,174,46219,4
intikâmın83110,689,402,8290,6
sadedinde7999,977,532,6359,7
basmak4209,789,032,0043,0
kâm4279,718,601,9940,3
teshîre5709,697,552,2242,7
asmak389,499,941,7336,6
şartıyla3209,378,621,7330,3
müşkildir3279,308,181,7328,4
kabzai61869,296,402,4241,6
bahânesiyle3319,267,981,7327,5
düşmandan3369,227,771,7226,6
edinen3369,227,771,7226,6
ister41009,166,711,9829,5
vermek3519,097,261,7224,4
nikâh3539,087,211,7224,2
içün312.0368,875,325,43169,3
değer31008,756,291,7120,3
edinüp31048,726,241,7120,1
dünyâda31288,585,941,7018,9
murâd171.7048,254,713,9778,6
kânûnı43088,235,091,9420,5
yahyâ32358,085,061,6815,3
anlardan32428,055,021,6815,1
şimdi45627,574,221,8915,9
esîr47027,303,901,8714,2
ben36776,933,531,589,2
kişi49926,873,401,8111,6
altun41.1496,683,191,7810,6
kal‘aya39526,513,041,527,4
iken51.8156,402,851,9311,2
mâlı31.2736,132,621,455,9
asker31.9055,592,041,314,0
değildir32.1265,451,881,263,5
hemân43.8655,041,441,262,9
oldu33.3614,821,220,991,7
ammâ1315.2294,791,161,996,6
âdem33.7174,681,080,911,3
hâlâ33.7214,671,080,911,3
şehri45.6784,500,880,911,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (129) →
EÇS VIII 334a … p içine on bin asker koyup bir dahi bu kal‘ayı Türk elinden almak muhâl ender-muhâldir ve hâlâ kal‘a altında elli bin Türk as …
EÇS VII 67b … mmâ fâtih-i Bağdâd Murâd Hân-ı Râbi‘ çâsâr elinden goronayı almak murâd etdi. Ammâ feth-i Bağdâd'dan sonra ömr vefâ etmeyüp t …
EÇS VII 51b … zamân Ungurus-i menhûs Alman-ı nüfûs keferelerinden intikâm almak içün sene 936 târîhinde bizzât Süleymân Hân kal‘a-i Beç'i m …
EÇS I 141a … hâfazacı koyup beher sene küffârdan ellişer bin altun harâc almak üzre üç yıllık harâcı pîşin alup Bağdâd'a vardıklarında Ali …
EÇS VII 178a … ne yüzden varacağın haber alup niçe kerre yüz bin haberler almak içün karanlık vilâyeti ve buz deryâsını ve ukâb kuşları der …
EÇS VII 28b … küffâr derûn-ı hisârda ferâmûş edüp yine kal‘aya girüp tâcı almak isterler. Yeniçeriler kâfirleri yine kal‘aya komayup tekrâr …
EÇS VIII 318a … nüllü garîb yiğitler üçer yıl bekleyüp sipâhîlik rü‘ûsların almak şartıyla kaldılar. Ve cümle bin aded kumbaracılar ve cümle …
EÇS X Y31b … . Tokuz neferdir. Mahâretleri gemiler ile düşmandan intikâm almak idiler. Devletleri (---) sene. Andan,
EÇS X Y64b … ri kethudâsıdır. Dîvânda aslâ yeri yokdur, ammâ kapularında almak, vermek, basmak, asmak, habs etmek anın elindedir. Bir gûne …
EÇS X Y23b … Hasan dahi Timur'un rikâbında piyâde yürüdüğünün intikâmın almak için Timur'un birkaç evlâdların ol katl eyleyüp Diyârbekir …