İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

alup

2.459
geçiş
911,3
milyonda
85.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Dede Korkut Kitabı31955,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2.427991,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DLT D 0,00
DK D 0,78
EÇS D 0,92

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: alup) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
refîkler9616510,236,329,68722,0
eline9227710,115,519,38556,5
kabzai731869,825,758,39471,2
mâlı1001.2739,783,439,07301,1
ortaya45619,196,666,64373,0
elinden514669,163,916,67186,3
yine1717.3729,151,678,97163,9
tasarrufa39678,986,326,17293,3
ihsânlar401348,985,366,17231,8
haber465348,983,566,21146,5
esîr457028,873,145,95118,3
teshîre32708,705,975,57219,0
ihsân471.2988,682,315,4876,8
kadar774.2588,551,315,2448,6
cânibi885.6468,471,104,9940,6
ele281398,464,795,10137,6
desti347498,442,644,8968,4
yedeğe26278,427,055,06247,4
yarar282348,414,044,97107,2
dahi15913.1868,380,734,9934,8
refîk261198,374,914,93132,3
guruş316718,342,664,6963,3
mektûblar261688,344,414,86113,2
kal‘ayı351.0918,342,144,5750,3
hedâyâlar272818,333,724,8091,7
ile25723.7698,330,575,2235,8
sâ‘at452.1978,311,494,3235,4
vedâlaşup241788,224,214,6397,7
kulağızlar22298,186,704,65184,6
altun301.1498,091,843,9533,7
baş266968,082,364,1043,8
izin211018,074,834,42104,6
âbdest211028,074,824,42104,2
andan928.9488,050,502,799,8
niçe757.0568,010,542,729,5
küffâr321.6038,011,453,5924,1
ellerine20828,015,064,34106,7
cümle18621.1978,010,272,316,1
intikâm20918,014,914,32102,1
mâl246138,002,433,9942,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“alup” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (2.459) →
EÇS X Y374b–Y375a … i‘câline gelüp beğden bir kîse bir at ve bir siyâh-rû gulâm alup gılâl Y 375a tahsîline acele eder.
EÇS II 374b … â‘laşup yine Üsküdar'a ubûr edüp ba‘zı elzem-i levâzımâtlar alup tekrâr yine Üsküdarî Mahmûd Efendi ve Karaca Ahmed Sultân h …
EÇS VIII 265b … yeden elli aded tüfeng-endâz Urûm yiğitlerinden levendâtlar alup Hudâ'ya sığınup (---) sâ‘at taraf-ı cenûba gidüp nehr-i Boz …
EÇS X Y145a … e birer yaylım kurşum atup başçavuşdan iki Mısrî kîse ihsân alup iki bin mikdârı odabaşılar ve dayılar cümle giderler. Ammâ …
EÇS V 127a … eng katîfesi ve yedi donluk çukalar ile yedi re’s bârgîrler alup andan yine cânib-i cenûba gidüp,
EÇS VII 20b … in renc-i anâ ile selâmete gulâmımla geçüp atım yine yedeğe alup Sadrıa‘zamın huzûruna geldikde,
EÇS X Y228a–Y228b … r ve zelîl olmuşlardır. Cümle tahsîlâtların askerü's-sultân alup fellâh zelîl kalır.
EÇS I 19b … te olmuş Yûnâniyân elinden Hırkîl kayser şehr-i Kostantîn'i alup müstakil kıral-ı dâll olup bu dahi amâr etmeğe mübâşeret et …
EÇS VI 79b … ğirdüp kâfirden baş ve dil getirüp kâfirleri söyledüp haber alup ana göre tedârük görürler. Cümle çaşıtlar ve cümle pirbe ya …
EÇS IV 292a … mûdî İbrâhîm Beğ'in koyun tahsîli içün ricânâme mektûbların alup Paşa efendimizin hâna hedâyâ gönderdiği diğer at ki birin a …