İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

atdı

66
geçiş
24,5
milyonda
4.729.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
24
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Uigurica I-IV1158,4
Dede Korkut Kitabı11339,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5422,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

U D 0,00
DK D 0,56
EÇS D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: atdı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
daḫı51509,577,412,2241,7
kendüyi41699,126,921,9830,6
toplar105429,076,563,1371,5
vâfir42108,896,611,9828,8
binden31888,606,351,7120,5
zemîn32688,205,841,7018,4
balyemez44168,095,621,9623,4
hayli35367,354,841,6714,4
top61.1397,354,752,3628,1
hamdi39326,624,041,6311,2
cân31.1546,333,731,6010,0
islâm31.4266,043,431,578,8
deyüp41.9716,013,371,8111,5
pâre42.3145,783,141,7710,4
mahalde32.2255,422,781,486,5
eyle32.2535,412,771,486,4
hudâ32.5825,212,571,445,7
kerre32.8085,102,451,415,3
kadar44.2584,922,261,586,2
bin512.2673,731,061,162,2
dahi513.1863,630,951,081,8
ü411.2953,530,860,891,2
üzre411.8893,450,780,841,0
aded39.0463,430,760,710,7
ve12147.9191,41-1,27-4,8913,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“atdı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (66) →
EÇS VII 116a … yır üzre tula binâdır. Asker-i İslâ[m] cengine hayli toplar atdı.
EÇS II 334a … dağ pâresi-misâl Bâkî Paşa'yı sımmât-ı Muhammedî içine eyle atdı kim yetmiş aded zî-kıymet Mertebânî ve fağfûr çinî, çin-end …
EÇS I 182a … up sayd ederdi, ba‘dehu Cemşîd bârûdu te’lîf edüp bârûd ile atdı, deyü Târîh-i Tuhfe'de hakkâ ki tuhfe yazmış, gûyâ sikkeyi …
EÇS VIII 298a "Bire ordu-yı İslâmın tâ ortasında küffâr lağım atdı, bir[e] yok küffâr orduyu basdı" deyince Âl-i Osmân'ın dery …
DK II 24 … ler erenler evreni ḳaraçuḳ çoban ṣapanınuŋ ayasına ṭaş ḳodı atdı birin atanda ikisin üçin yıḳdı ikisini atanda üçin dördin y …
EÇS VI 10a … le itâ‘at etmeyüp cenge âheng edüp ol kadar balyemez toplar atdı kim gülleleri sahrâda birbirine dokunup âvâzeleri evc-i ırâ …
EÇS I 30a … içün bir hadeng-i çâr-cenâh Ayasofya kubbesinin tâ ortasına atdı. Hâlâ alâmet-i tîr-i Mehemmed Hân nümâyândır. Ve bir hünkâr …
U II, T. II Y. 52,1- III 21-13–16 … . . . . . . . . . . . . . . . . -n psakin brḫmadati ėligig atdı
EÇS V 45b … ziyâfeti tenâvül ederken İlvov kal‘asından ol kadar bin top atdı kim zemîn ü âsumân top-ı kûp sâ‘ikasından dir dir ditredi.
EÇS VI 27a … pudanı itâ‘at [etmeyüp] ol gün asâkir-i İslâma bin pâre top atdı.