İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

atlas

93
geçiş
34,5
milyonda
3.466.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
14
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Atebetü’l-Hakâyık2725,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9137,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

AH D 0,33
EÇS D 0,81

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimAHEÇSToplam
atlas29193
atlâs·1010

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: atlas) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
minor91111,4711,533,00137,2
şîb119710,898,683,31111,9
coğrafiyye5610,6911,562,2476,6
haftân63110,639,462,4568,0
pûşîdedir52610,439,452,2356,5
papamunta4610,3711,242,0058,0
kemhâ4710,3611,022,0056,0
dîbâ811710,297,952,8272,9
hârâ66510,288,392,4458,4
kâmhâ41510,259,922,0048,2
zerbâf68610,107,982,4454,9
coğrâfiyye3310,0011,821,7349,2
çuka123419,827,003,4493,2
sereng3169,829,411,7333,8
perdei3199,789,161,7332,6
pûşîde4629,727,871,9936,0
vasatü’lhâl3259,708,771,7330,9
kürk71889,677,082,6355,1
yeşil83279,296,472,8056,2
giyerler3719,237,261,7224,4
ferrâce3729,227,241,7224,3
geyerler62419,206,502,4242,4
katîfe3809,157,091,7223,6
yıllık3829,137,051,7223,5
kitâbı63018,966,182,4239,7
mestûrdur31298,796,401,7120,8
zerdûz31338,766,351,7120,6
zerenderzer31348,766,341,7120,5
münakkaş43798,125,261,9521,4
semmûr44327,965,071,9420,4
geyüp34317,554,661,6613,6
verüp31.7225,762,661,466,0
ve150147.9195,051,888,92190,3
her55.9674,761,601,504,4
ile1823.7694,631,462,7013,7
üzre911.8894,621,461,916,8
ü711.2954,331,171,473,6
olan36.7713,840,680,650,6
niçe37.0563,780,620,610,5
aded39.0463,430,270,290,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“atlas” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (93) →
EÇS IX Y230a … ir. Bir kubbe-i pür-nûr içindedir, sandûka-i şerîfi sebzgûn atlas ile pûşîdedir. Ve etrâfında hüsn-i hat Kelâm-ı izzetler var …
EÇS VII 59b … ın kefere hatları musavver kitâbları ve teşrîh kitâbları ve Atlas ve Minor ve coğrafiyye ve Papamonta nâm hey’et kitâbları gâ …
EÇS X Y293a … lerin ibrîşim hâlîçeler ile döşeyüp dîbâ ve şîb ü zerbâf ve atlas u katîfe ve kâmhâ ve dârâ-yı vâlâ sûzenî Hindistân mak‘adla …
EÇS IV 203b … semmûr lipâçe vü zerdevâ vü semmûr pâçesi kürk giyerler. Ve atlas ve kâmhâ ve gayrı harîr giyer a‘yânları vardır. Vasatü'l-hâ …
EÇS IV 277b … dîbâ vü zîbâ vü şîb ü zerbâf u dârâyî ve kemhâ vü sereng ü atlas ve ala yorganlar çıkdı. Ve iki bin aded pembeli ve tehî yas …
EÇS X Y269a … r kubbe-i kadîm binâ-yı âlînin tâ vasatında çâr-gûşe zerdûz atlas ile pûşîde sandûka içinde medfûndur. Gûnâ-gûn buhûrdân ve g …
EÇS IX Y3b … âlleri ilm-i hey’et üzre Papamonta ve Coğraflar ve Minor ve Atlas kitâblarında tahrîr etdikleri üzre hakîr dahi eşkâl-i dünyâ …
EÇS IX Y230b … m-i şerîfde başka bir kubbede medfûndur. Sandûkası sebzegûn atlas ile pûşîdedir. Ve cânib-i erba‘asında yigirmi kıt‘a Kelâm-ı …
EÇS II 229b … iklîm sâbi‘de 32 cibâl-i azîmlerdir" deyü cümle coğrâfiyye, Atlas Minor'da, Paya Monat'da (?) ve cümle hey’et kitâblarında bu …
EÇS V 180a … kçe bârgîre tahmîl edüp on pastav prankona çuka ve elli top atlas ve on top Firengî basma ve on bârgîr yükü tütün ve hakîre i …