İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ayak*

39 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
987
geçiş
365,8
milyonda
39
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Irk Bitig32.313,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi984402,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

IB D 0,00
EÇS D 0,90

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ayak) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
nerdübân7330010,866,388,44520,8
arzı10795310,825,2610,07585,3
arzen478510,497,566,82432,0
tûlu5222210,466,327,12366,4
arzan397310,247,516,21354,6
tûlen4215710,236,516,41308,6
enli351649,966,195,83239,2
mihrâba32759,957,195,62271,4
taş551.0929,764,116,99212,3
elleri271149,656,345,13190,8
seksen469469,614,056,37174,3
çıkılır251319,526,034,92164,7
yalın221359,335,804,61137,4
varınca411.1389,303,625,88132,0
geyüp264319,234,374,85109,4
enilir19679,216,604,31142,1
ellişer212969,074,604,3995,1
kalın181908,975,024,1192,0
kapusundan193498,864,224,1276,1
elli532.7458,862,726,18111,1
yüz18512.2728,842,3710,96313,0
kâmil321.4468,752,924,9174,6
otuz227738,683,284,2161,2
rıhtım141388,675,123,6373,5
altmış249428,673,124,3461,9
siyâh195728,643,503,9758,2
kalkup228368,633,174,1758,0
yüzer141978,604,603,5963,4
dîvârdır131288,585,123,5068,3
yigirmi412.5478,572,465,2473,3
dörd342.0618,512,504,8062,1
kıble208398,493,033,9249,2
tûlü11428,456,483,2880,2
yan132678,414,063,3949,3
sarı155128,363,323,4942,5
kıç10138,368,043,15102,7
yigirmişer111348,334,813,2053,0
çizme10488,316,153,1267,8
seksener10558,305,963,1164,8
durup122698,293,933,2443,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (987) →
EÇS II 224a–224b … niyyetli bir ma‘bed-i kadîmdir. Kıbleden mihrâba tûlu (---) ayakdır, arzı yetmiş ayakdır. Ve (---) müntehâlar ile mebnîdir ve c …
EÇS IV 300a … ümle halkı şâhsevenlerdir kim hîn-i cengde şâh elinden dolu ayak çakır içenlerdir kim cümle teberrâî kızıl Kızılbaş-ı evbâşl …
EÇS VI 29b … da bilâ-teşbîh Hazret-i Îsâ'yı bir haça gerüp ellerinden ve ayaklarından gümüş eğseriler ile haça mıhlamışlar. Bir garâ’ib ü acâ’ib …
EÇS V 60a–60b … dığımız kumbara âteşleridir kim cümle küffârı yakup kolları ayakları yanup kırıldılar. şimdi iş bitüp bu kal‘a inşâ’allâh dest-i …
EÇS X Y89a … Mısır'a girmek dilese bi-hükm-i mutalsam harâmî herîfin atı ayakları sürcüp depesi üzre düşüp helâk olurdu. Yâhûd atı irkilüp Zü …
EÇS VII 8a Derhâl bizler dahi top-ı Muhammedî olup ayak ayak ileri gitmedeyiz, ammâ hakîr Feth-i şerîfi savt-ı hoş-elhân …
EÇS X Y101a … sol cânibindeki bir âlî câmi‘-i rûşendir. İkisi de yedişer ayak fevkânîdir. Tûlen ve arzan yüz altmışar ayakdır.
EÇS I 40a Ve çâr-kûşe haremi dahi tûlen ve arzen (---) ayakdır. Ve yemîn ü yesârında ve bir dahi kıblesi kapusunda (---) k …
EÇS VIII 232b … hir içinde olup cümle sahrâ-yı Karaferye ve sahrâ-yı Vardar ayak altında olup cihân-nümâ bir maksûre-i İrem-âbâd-ı temâşâgâh …
EÇS IX Y104b … at dolma Şeddâdî dîvârdır ve serâpâ cânib-i erba‘ası altmış ayak enli rıhtım dolma dîvârı seng-i hârâdır. Ve bu dîvâr üzre a …