İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

aydur

522
geçiş
193,5
milyonda
603.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Abhidharma (Shogaito)125,2
Kutadgu Bilig113,6
Dede Korkut Kitabı52016.029,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Abh D 0,00
KB D 0,00
DK D 0,90

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: aydur) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mere7914911,918,428,86818,1
didi12356311,867,1411,011.005,7
ṣoylamış7515011,848,348,63764,3
ḫanum7317211,758,108,51711,9
görelüm6110611,648,547,79646,0
ḳazan6723611,507,528,14587,1
beyrek3712710,877,566,05326,2
oğul4327010,806,696,49320,9
delü3010510,617,535,45263,1
depegöz264110,568,685,09282,9
yigit3013810,547,135,44244,3
ḳız3017810,466,775,43227,5
big2711810,437,215,16223,0
didiler238610,287,434,77198,1
basaṭ214210,258,344,57213,7
kāfir2312010,206,954,76180,8
tekür194610,108,064,34183,7
oğlan2523710,086,094,93164,6
daḫı2215010,076,574,64160,2
ozan184910,017,894,22168,7
pay17669,897,384,10144,9
ṭuralı16439,867,913,98150,5
bigler16669,807,293,97134,2
ḳan181439,796,354,19125,2
oğlı181539,776,254,19122,6
menüm171189,776,544,08123,1
çoban171309,746,404,07119,6
ḫan161199,686,443,95113,5
püre13319,598,083,59126,2
ḳalḳubanı12349,477,833,45111,3
ḳavat12359,467,793,45110,4
aruz12449,447,463,44103,9
geldi256609,444,614,80112,9
dumrul11249,378,213,31109,3
ṣoyladı10199,248,413,15103,2
burada11769,246,553,2879,7
ṣoylar10239,238,133,1598,0
uruz10389,197,413,1485,7
virdi10699,116,553,1372,5
ḳızı10699,116,553,1372,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“aydur” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (522) →
DK XII 39 aġlamaġ-ıla nesne mi olur ṭurı gel yuḳaru didiler ḳazan aydur maṣlaḥatdur tiz cebeḫanayı yükletsünler bigler hep binsünle …
DK II 7 … lar eyle digeç at aġızlu aruz ḳoca iki dizinüŋ üstine çökdi aydur aġam ḳazan sası dinlü gürcistan aġzında oturursın orduŋ üst …
DK XII 13 … yundan ḳoç ḳırdurdı ṭaş oġuz biglerine aġırlıḳ idüp ṭoyladı aydur bigler men sizi niye ḳıġırdum bilür misiz ayıtdılar bilmezü …
DK I 10 … daḫı ḳarġaruz dimişdür didiler dirse ḫan|yirinden örü ṭurdı aydur ḳalḳubanı yigitlerüm yirüŋüzden örü ṭuruŋ bu ḳarayıb baŋa y …
DK IV 33 uruz burada ṣoylamış görelüm ḫanum ne ṣoylamış aydur a big baba işidürem amma 'arafatda irkek ḳuzı ḳurban içün b …
DK III 68 … dede ḳorḳut velāyet issi idi dilegi ḳabūl oldı delü ḳarçar aydur meded aman elaman tanrınuŋ birligine yoḳdur güman sen menüm …
DK XII 41 aruz aydur menüm iç oġuzda ḳarımum ḳazan olsun emen aydur menüm ḳarımum ters uzamış olsun alp rüstem aydur menüm ḳarı …
DK IX 45 … ydur at yaraḳ ve ışuḳ begilüŋ begil içinde degül didi tekür aydur yüz adam seçilüŋ ṭaraḳa çatladuŋ oġlanı ḳorḳuduŋ oġlan ḳuş …
DK XII 36 … ṭurdı bigler yıġıldı divana geldi ḳazanuŋ ḳardaşı ḳara göne aydur ḳılbaş var ayıt aġam ḳazan gelsün çıḳsun bir
DK III 49 … ḳ ister ḳız götürür beyregi yire urmaḳ ister beyrek buŋaldı aydur bu ḳıza baṣılaçaḳ olur-isem ḳalın oġuz içinde başuma ḳaḫınç …