İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

aynı

354
geçiş
131,2
milyonda
914.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
9
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası378,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi351143,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,49
EÇS D 0,78

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTEÇSToplam
aynı3351354
ayni·1818

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: aynı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
zerka192210,699,684,35243,3
câriye11729,727,193,2989,5
zülâl111439,506,203,2773,7
selvân799,309,532,6486,5
zülâldir8679,286,832,8060,9
şems7469,167,182,6356,9
çeşmei102319,135,373,0955,3
iskender102908,995,043,0750,8
zülâli6798,836,182,4240,0
zülâlin5188,788,052,2347,4
kayadan61158,715,642,4035,4
deresi61448,625,312,3932,7
âbı281.9898,613,754,9094,1
tüccâr61778,535,012,3730,3
kireniç438,5210,312,0054,9
zerka’dandır438,5210,312,0054,9
nûş127388,493,953,2443,5
câriyenin4148,488,091,9938,2
rîzân51068,485,492,1928,5
zülâlden4308,426,991,9831,4
çeşmesi51278,415,232,1826,7
selsebîl4368,396,731,9829,8
kaynar4418,376,541,9828,7
cereyân171.3568,353,583,7853,4
hayât117878,303,743,0736,8
dağlarından73858,284,112,4926,9
hayâtı51748,284,782,1523,6
menba‘ı4858,225,491,9622,8
ardında4958,195,331,9521,9
târîhin41178,125,031,9420,2
mîrûn338,119,901,7341,2
selvân’ın338,119,901,7341,2
zerka’dan338,119,901,7341,2
berezniçse348,109,481,7336,7
aynına358,109,161,7334,4
tibnîn358,109,161,7334,4
tulû52498,094,262,1220,1
sevâb388,098,481,7330,6
hamrevât3138,077,781,7227,1
hareminden3148,067,671,7226,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“aynı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (354) →
EÇS IX Y220a–Y220b … edüp sâ’ir ahvâlât mu‘cizelerin tahrîr etmişlerdir. Ve yine Ayn-ı Selvân'ın şarkında,
EÇS VII 158a … lu sekiz sâ‘at olan derenin bi-emrillâhi te‘âlâ iki başında aynı kapu gibi daracık kayalar var kim ol tillere ve mağâralara …
EÇS IX Y36a … bi. Bu dahi dâhil medresedir. Ve Bekmezbâzârı medresesi. Ve Ayn-ı Alî medresesi. Mâ-tekaddem âsitâne-i Bektaşiyân idi. Hâlâ h …
EÇS IV 202a … inde on aded âsiyâb-ı dakîkleri dikkat üzre deverân etdirir ayn-ı câriyedir. Bir diyârın içkal‘asında böyle ayn-ı câriye yokd …
EÇS X Y231b İbret-nümâ-yı şehr-i Ayn-ı Şems
EÇS X Y170b … ladı. Yüz yigirmi yaşında merhûm olup kabri Kudüs-i şerîfde Ayn-ı Selvân kurbunda medfûndur.
EÇS I 110b … karâ üşüp bir bi’r-i mâ kazarlar kim hâlâ ahmerü'l-levn bir ayn-ı azîmdir. Bu âb-ı hoş-güvârı üç kerre ale's-sabâh tahte'l-ka …
EÇS VII 126b … , / Oldu târîhine Zihnî kaleminden cârî, / Eyledik kâ‘ide-i ayn-ı hayâtı icrâ. / Sene (---)
EÇS II 339b–340a … nibe düşmüş derk-i esfel-vâr câh-ı gayyâ gibi uçurumdur. Ve ayn-ı Munzır dedikleri nehrcik, bu mahalde nehr-i Furât'a mahlût …
EÇS IX Y263a Bu Ayn-ı Zerka, cebel-i Zerka'dan gelüp kadîm a‘sârda çöle gidermiş. …