İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

azze

42
geçiş
15,6
milyonda
7.051.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig113,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4116,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,00
EÇS D 0,64

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKBEÇSToplam
azze14142
‘azze·11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: azze) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
nasruhu283613,5212,615,29467,8
duribe142812,6811,973,74213,5
nasrahu3511,0312,231,7347,2
essultân811610,709,112,8285,9
celle32110,6110,161,7336,8
kayıtbay510810,098,542,2349,5
kostantıniyye3659,848,531,7329,7
mevlânâ62029,657,902,4454,0
fî42908,626,791,9829,8
bâyezîd34887,545,631,7017,6
ibn81.6747,265,262,7543,0
hân185.4016,764,744,0884,6
selîm31.1226,404,421,6512,7
murâd41.7046,234,241,8916,0
ahmed52.4916,024,012,1018,5
sene126.2405,973,953,2443,6
deyü76.0075,243,232,3618,9
sultân44.1934,952,941,749,4
bin612.2674,001,971,837,5
ve13147.9191,53-0,50-1,501,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“azze” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (42) →
EÇS V 20b … ı Âl-i Osmân'dan Yıldırım Hân tahtı olmağile darbhânesinde "Azze nasruhu duribe Tokat" deyü akçe kesildiğin bilirim. Ve bir …
EÇS X Y301a Emera bi-inşâi hâze'l-câmi‘i'ş-şerîf Sultân Kayıtbay azze nasruh.
EÇS IX Y342b … â es-Sultânu'l-berreyn ve hâkânu'l-bahreyn Sultân Ahmed Hân azze nasruhu. Sene ışrîne ve elf." [1020] merkûmdur.
EÇS IX Y308a … eyyâmı Mevlânâ es-Sultân Murâd Hân ibn es-Sultân Ahmed Hân azze nasruhu. Sene 1048"
EÇS IX Y308a … yyâmı Mevlânâ es-Sultân İbrâhîm Hân ibn es-Sultân Ahmed Hân azze nasruhu ve ebbede saltanatahu. Sene 1056"
EÇS IX Y375a "Ammere hâze'l-kal‘ate'l-metîn Sultân Barkûk azze nasruhu" tahrîr olunmuşdur.
EÇS X Y78a … ..) ve'l-alem, es-sultânü'l-melikü'l-âdil Ebünnasr Tumanbay azze nasruhu sene sitte ve tis‘mi’e [906]
EÇS IX Y232b–Y233a … etmeğe me’mûr oldular. Kırk yılda üç kişi îmâna geldi. Hak azze ve celle Cibrîl-i Emîn'e emr edüp ol şehri cümle halkıyla h …
EÇS X Y142b … â es-Sultân el-Melikü't-Tâhir Muhammed bin Ebû Sa‘îd Çakmak azze nasrahu bi-Muhammedin ve âlihi ve sahbihi ecma‘în.
EÇS V 181b … n Murâd Hân-ı Râbi‘ asrında bu şehir içre darbhâne işleyüp "Azze nasrahu duribe Novaborda" deyü sîm-i hâlis akçesi olup hakî …