İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bîr*

51 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
351
geçiş
130,1
milyonda
51
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi350143,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DLT D 0,00
EÇS D 0,92

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bîrûnunda) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
enderûn17019413,329,7213,022.200,4
evliyâyı349211,308,475,81346,3
hadden307811,168,535,46308,6
efzûn195010,608,514,35194,8
kıyâsdan141710,289,633,74176,5
derûn11449,837,913,30101,7
pürtaksîr71108,965,932,6044,3
âsûde71228,925,782,6042,8
câmi‘in156768,904,413,6963,6
kibârı114488,824,563,1848,8
envâ‘ı61018,765,842,4137,1
şehrin221.5878,543,744,3473,6
medfûn72838,504,572,5331,1
bûriyâ4188,477,741,9935,9
u19217.4348,473,4012,55571,1
serencâmı4338,426,861,9830,6
hâssai4578,336,081,9726,1
islâmbol’un51718,294,812,1623,9
nedîmi4738,275,721,9624,1
abdi51878,254,682,1523,0
seyyâhı41018,185,251,9521,5
hisâbdan368,118,911,7332,9
mukavvimi368,118,911,7332,9
mahkûkı378,108,691,7331,7
bûriyâyı388,108,491,7330,6
mukavvim388,108,491,7330,6
kalemden398,098,321,7329,8
fusûsı3108,098,171,7329,0
kattâl3168,077,491,7225,8
kiları3188,067,321,7225,0
haleb’in3218,057,101,7224,0
gazûb3228,047,031,7223,7
evliyâları3248,036,911,7223,2
yatırken3278,026,741,7222,4
uyvar’ın3387,986,251,7120,3
cellâdı3477,955,941,7019,0
kıbâbları3477,955,941,7019,0
âlem53647,843,722,0716,6
hakîri53767,823,682,0616,3
im‘ânı31007,774,851,6714,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (351) →
EÇS X Y138b–Y139a … şîrîndir, gûyâ bir kasr-ı İremezâtü'l-imâd'dır. Enderûn [u] bîrûnu sâfî münakkaşdır. Ve mihrâb [u] minberi dahi Fahrî oyması g …
EÇS VIII 224b Ve bu bölme hisârların enderûn [u] bîrûnlarında aslâ handak yokdur, zîrâ taşlık zemînlerde binâ olunmuşdur …
EÇS VII 29a … ırlar ve seyishâneler ile odun taşıdup Uyvar'ın enderûn [u] bîrûnunda hatab dağlar gibi yığıldı.
EÇS X Y159b … ndandır ki suyundan üç sene içen eğer Rûm âdemi dahi olursa bî-rahim ve cebbâr olur. Ve zenânesi gâyet mahbûb olup kalîlü'l-edeb …
EÇS VII 107b Hakkâ ki bî-rahm kavmdir, ammâ min-indillâh Âl-i Osmân önüne sedd olup her b …
EÇS X Y388b … lar ve hîn-i fetihde kalan Sahâbe-i kirâmlar var kim hadden bîrûn ve kıyâsdan efzûn kubbeler vardır. Cümlenin rûhiyçün bir Yâ …
EÇS VI 155a … kk-ı sarây-ı a‘yân-ı kibâr-ı fakîrân: Bu şehrin enderûn [u] bîrûnuna ve varoşunda ve kal‘a-i bâlâsı ve hisâr-ı süflîsinde cümle …
EÇS I 154b … civârında medfûndur}. Kendü neferâtları 200, elleri sopalı bî-rahm âdemlerdir. Andan,
EÇS I 40b … ü'l-feth niçe bin imâret ile şehr-i İslâmbol'un enderûn [u] bîrûnunda niçe âsâr-ı azîmler edüp İslâmbol'u ma‘mûr [u] âbâdân etdi.
EÇS IX Y77b Ve bu şehrin enderûn [u] bîrûnunda cümle iki yüz çeşme-i âb-ı hayvândır. Ve cümle hânlarda ve …