İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

balta*

15 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
117
geçiş
43,4
milyonda
15
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig113,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi11647,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,00
EÇS D 0,84

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: balta) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
nacak6910,6110,912,4584,2
kazma53010,128,912,2352,7
külünk4139,989,792,0047,7
üşürüp5479,968,262,2347,9
ferhâdî3539,187,351,7224,8
bıçak3589,137,221,7224,2
mahmûd73648,905,792,6042,6
ellerinde53228,545,482,1928,3
urup107638,545,243,0853,4
kâfirin31768,395,621,7017,5
kesüp42818,365,361,9522,0
tüfeng33837,624,501,6613,0
ağa92.0507,093,662,7629,2
birkaç36986,913,631,599,6
mehemmed103.0456,703,242,8327,2
demir31.0006,463,111,537,7
ibtidâ41.7476,142,721,708,3
beğ31.4755,952,551,445,6
sâhibi31.6905,772,361,395,0
efendi31.7105,752,341,394,9
alup42.4595,672,231,576,1
gûne31.8815,622,201,364,5
ve146147.9195,011,517,84126,6
ile2023.7694,781,282,6312,1
var67.6464,661,181,373,1
paşa79.4784,581,091,403,2
hân45.4014,571,091,061,8
deyü46.0074,420,940,961,4
cümle1121.1974,080,581,101,6
dahi613.1863,890,390,580,4
kal‘ai37.7333,650,160,180,0
edüp723.9573,25-0,25-0,500,2
bin312.2672,99-0,50-0,720,4
olup317.2812,50-1,00-1,731,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (117) →
EÇS II 353b–355b … paçası derisinden bir tuzluk kîsesi ve bir gümüşli Tarabzon baltası bağışladı. Yeğen Hüseyin eydür "Yiğit, bizimle bir kaç gün …
EÇS III 41b … zlı ve göncük ve ıstaca ve kornal ve cümle yelken âletlerin balta ve kılıçlar ile kesüp ezânlar tilâvet edüp kâmil bir sâ‘at …
EÇS II 351b … lukçu haşerâtları re‘âyâ vü berâyâ ve hâne sâhiblerine eyle balta urdular kim niçesi mecrûh oldu ve yetmiş seksen aded re‘âyâ …
EÇS X Y288b … mümkün değil, hemân taşra çıkanı boklu hınzîr gibi nobut ve balta ve kılıçlar ile depeleyerek üç yüz beş mel‘ûnu katl etdiler …
EÇS V 103b … e on yedi bin ümmet-i Muhammed kılıç ve harbe ve navorta ve baltadan geçüp Bükreş ve Tirkoviş ve gayrı şehirlerde ümmet-i Muhamm …
EÇS III 144a–144b … çok havâledir, deyince cümle bostâncı ve baltacılar direğe balta urup deryâya uçurdukları ân deryâ fırtınası teskîn olup gem …
EÇS IV 382b Evsâf-ı kal‘a-i Balta: İbtidâ bânîsi (---) (---) (---) (---) (---) (---) (---) (- …
EÇS V 112b … katlavî ve tuğulka ve ser-penâh ve zırh [u] zereh-külâh ve balta ve nacaklar ve şiş ve harbe ve mızrak ve tüfeng ve tîr-i ke …
EÇS III 30b–31a … dest kurnaz bostâncı şehbâzlarıyla ve on iki bin asker dahi baltacı ve aşçı ve helvâcı ve kilârcı ve ekmekçi ve hâs-âhûr-ı vefâ …
EÇS VI 100b … kıra. Hemân Tuna kapudanları firkateler ile sallara yetişüp baltalar üşürüp ve bendlerin kesüp her bir drahtı kapudanlar askeri …