İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

beni

354
geçiş
131,2
milyonda
915.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
13
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Dede Korkut Kitabı11339,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi342139,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
DK D 0,52
EÇS D 0,85

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTDKEÇSToplam
benî··1.0101.010
beni111342354

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: beni) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kurtar779,319,902,6496,0
halâs209279,004,364,2583,4
edin71508,835,472,5939,8
ben146778,804,303,5557,2
babam5458,686,732,2137,3
etme5638,626,242,2133,8
âzâd61588,585,182,3831,6
huzûruna72598,554,692,5432,2
yâ181.2528,523,783,9361,2
sevenler448,529,902,0054,9
gasl61878,514,932,3729,6
bekle498,508,732,0042,5
komadı4108,498,571,9941,4
ön4238,447,371,9933,7
du‘âdan4358,406,771,9830,1
al62378,384,592,3526,8
vardım4468,366,371,9827,8
vezîre4498,356,281,9727,3
bana73538,344,242,5128,0
şu73618,334,212,5027,7
hele51688,294,832,1623,9
pâdişâhım62928,254,292,3224,4
niçün51868,254,682,1523,0
benim96538,193,722,7729,9
ilâhî52068,194,532,1422,0
vururdur328,1110,481,7341,2
öldürmeden328,1110,481,7341,2
sarâyıma338,119,901,7341,2
boşa348,109,481,7336,7
severse348,109,481,7336,7
getirseler358,109,161,7334,4
mezelletden358,109,161,7334,4
riba368,098,901,7332,8
onları378,098,671,7331,6
onlar3118,078,021,7328,3
a41358,074,821,9319,1
sever3138,077,781,7227,1
öldürür3168,057,481,7225,7
hoşça3218,037,091,7224,0
çeke3238,036,961,7223,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“beni” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (354) →
EÇS VI 71a "Beni de bir hoşça yıkayınuz. Benüm birâ[de]rimle âhiretde de çet …
DK III 174 … en ḳopuz çalam didi ḳıṣırça yinge boy bu zaval geleçek delü beni görmiş
EÇS V 18b Paşa buyurdular kim, "Her kim beni severse a‘yân-ı Erzurûm Hüseyin Ağa'ma cümle ri‘âyet eylesi …
EÇS I 65b … th edüp cümle yeniçerileri kırdım. Sâ’ir vüzerâ ve ümerâlar beni peraya atup yan çaldılar. Benim adım âsî olup iş başa düşüp …
EÇS III 79a–79b … nlığa bırakdı. Aklım başımdan gidüp üç sâ‘at cânsız yatdım. Beni alup eve götürmüşler. Anı bilirim kim günden güne karnım şi …
EÇS I 212a "Varun evime haber edin, ehl [ü] iyâlim beni kurtarsınlar ha" deyüp feryâd [ü] figânile bu Hacivad Çorba …
EÇS II 338a–338b … ım! Ben bir emir kuluyum. Benim suçum yokdur. Azîz başunçün beni makaraya asup katl etme" deyü feryâd etdi. Meğer Paşa dîvân …
EÇS I 37b … iyçün olsun beni bu câmi‘ içre bu cemâ‘at-i kesîre beyninde beni halka melâmet etme" deyüp cân [u] dilden istimdâd taleb edi …
EÇS VI 115b "Yok istemem, beni severseniz meclisi bozman. Şu mükellef kahvealtıyı yeyin" d …
EÇS IV 354b–355a … n ve İmâm Hüseyn'e vasiyyet edüp eydür, "Ben merhûm oldukda beni pâk gasl edüp techîz [ü] tekfînimle kaput içre koyup karınd …