İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

biŋ

43
geçiş
15,9
milyonda
6.919.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Tunyukuk Yazıtı21.640,7
Şine Usu Yazıtı1841,0
Dede Korkut Kitabı391.202,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

BK D 0,00
T —
ŞU —
DK D 0,60

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKTBKTŞUDKToplam
biŋ·1213943
bıŋ1·21·4

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: biŋ) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
gördümise16913,3013,774,00287,7
seçdi5411,7713,262,2489,7
döşenmişidi5511,7412,942,2489,7
ḫalıçası5511,7412,942,2489,7
ipek52111,3210,872,2366,7
ḳulaḳsuz3311,0612,941,7353,8
ḳuyruḳsuz3311,0612,941,7353,8
aşanmışıdı3411,0312,521,7349,3
ṣayvan3610,9711,941,7345,5
ayğır42410,9310,352,0050,2
yüzine43010,8110,032,0048,2
buğra31710,6810,431,7338,0
getürüŋ32210,5610,061,7336,3
daḫı715010,218,522,6469,1
yağı716910,088,342,6467,4
yetdi3549,998,771,7330,7
yirde51229,968,332,2348,0
vardı4909,948,451,9939,1
gök41079,778,201,9937,7
kāfir41209,658,031,9936,7
er86978,476,492,8056,5
aydur55228,186,232,2133,4
dede34087,775,851,7018,5
altmış39426,644,641,6613,6
ola31.5885,913,891,6210,6
altı32.7505,143,101,537,6
on55.4774,892,841,9211,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“biŋ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (43) →
DK IV 104 anuŋ ardınça biŋ ḳavum başları düger yetdi anuŋ ardınça biŋ bügdüz başları e …
BK G 1 … g(a)ç : (a)tl(ı)g : süsi : bir tüm(e)n : (a)rtuḳı: y(ė)ti / biŋ: süg : ėlki : kün : öl(ü)rt(ü)m :
DK IX 2 … rüŋ üzerine dikdürmiş-idi ala ṣayvan gök yüzine aşanmış-ıdı biŋ yirde ipek ḫalıçası döşenmiş-idi iç oġuz ṭaş oġuz bigleri y …
DK IV 25 öldürseler ḳan ṣorarlar mı da'vilerler mi ḳazan aydur oġul biŋ kāfir öldürseŋ kimse senden ḳan da'vilemez amma azġun dinlü …
T 14 … a)çda : ḳurya : ḳur(ı)d(ı)nta : yırya : oġ(u)zda : (ė)ki üç biŋ : sü- / m(ü)z : k(e)lt(e)çim(i)z : b(a)r mu ne : (a)nça öt( …
DK XI 22 … m-ise segsenmedüm ṭoḳsan biŋ yaġı gördüm-ise ṭonanmadum yüz biŋ er gördüm-ise yüzüm dönmedüm yüzi dönmez ḳılıcum ele aldum …
DK II 10 … susladı vardı kāfirler azġunı şökli melike ḫaber virdi yidi biŋ ḳafṭanınuŋ ardı
ŞU B 9 … mış?] tümen; ḳoony ḳalmış (...) sü? başı ben b .. [il]teber biŋ yunt tümen ḳoony ben. [t]ut[dım] b: (...) [ke]lürtim
DK II 93 … imler yetdi destursuzça bayındır ḫanuŋ yaġısın basan altmış biŋ kāfire ḳan ḳuṣduran aġ boz atınuŋ yilisi üzerinde ḳar
DK IV 19 başı ḳazan oġlançuġı ile serḫoş olup yaṭurlar didi on altı biŋ ḳara ṭonlu kāfir ata bindi ḳazanuŋ üzerine ılġar yetdi baḳd …