İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

biligli

24
geçiş
8,9
milyonda
11.218.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Abhidharma (Shogaito)375,5
Kutadgu Bilig21285,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Abh D 0,29
KB D 0,78

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimAbhKBEÇSToplam
biligli321·24
bılığlı··11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: biligli) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
buyanlı3411,7813,361,7352,9
bilir42778,777,661,9934,7
bilge35697,376,211,7120,0
kişi39926,605,411,6916,7

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“biligli” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (24) →
Abh 385–388 … şurunup altı paramid-lar-ta tükel-lig bolup buyan -lı bilge bilig-li yėvig tizig-ler-ke ulatı üzülünçü-te bulu yrlıḳamış üçün üz …
KB 4390 ayıt söz olarḳa yime bütme terk / biligli bayat ol munı tutġu berk
KB 11 ay iç taş biligli ay ḫaḳḳu'l-yaḳin / közümde yıraḳ sen köŋülke yaḳın
KB 2802 ḳamuġ neŋ tawarıġ biligli kerek / aġırın uçuzun uḳuġlı kerek
KB 4266 içiŋni taşıŋnı adaşıŋ bilir / bu iç taş biligli kişi neŋ alır
KB 311 yıparlı biligli teŋi bir yaŋı / tutup kizlese bolmaz özde öŋi
KB 4500 ḳılınçı köni erse körki kelir / tişi körki ḳılḳ ol biligli bilir
KB 3384 özüŋ sızġurur sen oġul ḳız tiyü / bu emgek biligli oġul ḳız ḳayu
KB 6405 uḍırmu üni yoḳ ya tınmaz tını / negü erki ḫali biligli ḳanı
KB 155 uḳuşluġ uḳar ol biliglig bilir / biligli uḳuġlı tilekke tegir