İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

bini

118
geçiş
43,7
milyonda
2.770.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
23
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi11747,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

T —
EÇS D 0,76

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: bini) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
şemşîr64810,218,482,4459,4
tu‘mei4209,899,162,0043,7
bendi71679,656,902,6253,5
otav389,6110,071,7337,2
zencîr41109,176,701,9829,4
esîri51739,146,372,2134,4
tîğdan31058,786,351,7120,6
rimâl31298,646,051,7119,3
kelle42268,575,661,9623,6
niçe817.0568,535,048,73416,1
nice43088,275,211,9521,2
dendânı33327,774,691,6613,8
gark44857,764,561,9217,7
piyâde45247,674,451,9117,1
kılıç45367,654,411,9116,9
küffârın33907,604,461,6512,8
firâr47537,233,921,8714,3
esîr37026,913,611,599,5
geçüp51.4286,733,322,0114,1
seksen39466,533,181,547,9
kerre82.8086,493,032,4819,6
bizim41.3556,483,081,7610,0
altı52.7505,842,381,818,4
dörd32.0615,502,061,324,0
iki129.4175,371,862,5113,7
pâre32.3145,341,891,263,5
yüz1512.2725,311,802,7616,2
olup1917.2815,161,652,9717,8
on65.4775,141,651,675,6
gidüp32.6815,131,681,192,9
nehri54.9855,001,521,464,0
yedi44.8534,721,241,152,3
üç57.1634,491,001,121,9
her45.9674,430,940,961,4
ederler34.5654,390,910,811,0
bin712.2674,210,711,021,4
dahi713.1864,110,600,901,1
var47.6464,080,580,660,6
ve61147.9193,760,241,181,7
ammâ615.2293,680,170,270,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“bini” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (118) →
EÇS VII 125b … n ve yigirmi altı bin asker olur, ammâ hîn-i sefer[d]e kırk bini gider. Eğer hânlar murâd etse seksen bin Tatar askeri uruşa …
EÇS VII 117a–117b … p sad kez şükr-i Hudâ bu cengden dahi yedi bin esîr ve altı bini tu‘ma-i şemşîr olup sekiz yüz Kalmık Tatarı esîr-i sîr kayd …
T 11 … ir m(e)n : / öŋre ḳııt(a)ny(ı)ġ : öl(ü)rt(e)çi: tir m(e)n : bini oġ(u)z(u)ġ : / / öl(ü)rt(e)çıḳ : tir m(e)n :
EÇS IX Y343a … hu huccâc-ı müslimînin a‘yân-ı kibârının ba‘zısı girüp niçe bini âsitânesin bûs ederler. Eyle âsitândır kim gûyâ beyâz südde …
EÇS IV 258b … âğı ve Şirek bâğı ve Süleymân Beğ bâğı ve Paşa bâğı ve niçe bini meşhûrdur.
EÇS VIII 294b … yûr-ı cahîm gibi uçarak kimi bizim meterisler içine ve niçe bini deryâya ve kimi enderûn-ı kal‘aya düşdüğün küffâr-ı hâksâr …
EÇS X Y251a … i Osmân pâdişâhının koltuk vüzerâları olmuş ağalardır. Niçe bini dahi var, ammâ velî-i ni‘amlarımız bunlardır.
EÇS III 44b … n cuhûd Yahûdîlerdir. Yüz yigirmi dörd bin peygamberin dörd bini min muhabbetillahi Te‘âlâ câme-i hâb-ı râhatında merhûm olm …
EÇS VIII 341a–341b … khûr [u] müdemmer olup niçe bini dendân-ı tîğdan geçüp niçe bini esîr-i bend-i zencîr olup ba‘dehu 341b Fâ’ik Paşa bu kal‘ …
EÇS VI 139a … kaddemâ Zemon sahrâsı zemîninde kalan demir kazıkların niçe bini bulunup ve niçe hırsızlarda serîka olunan atlar ve esvâblar …