İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

birgü

18
geçiş
6,7
milyonda
14.106.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig17231,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,63
EÇS D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: birgü) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
aş31229,468,851,7330,9
eḍgü36877,126,351,7120,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“birgü” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (18) →
KB 2865 ḫıyanet ḳayu yirde ursa aḍaḳ / asıġ birgü barça ḳaçar keḍ yıraḳ
KB 6581 köŋül kimke birgü muŋum kimke ayġu / muŋaḍtım men emdi bir azraḳ ayayı
KB 4580 turu birgü aşta körüp yat bazıġ / aş içgü tegiri üküş ya azıġ
KB 5218 açıġ birgü erse iwit terk tegür / ḳının berge ursa amulluḳ öḍür
KB 2398 kim iş ḳılsa terkin aŋar birgü neŋ / uş ol neŋ bile er ḳızıl ḳılsa eŋ
KB 4658 uluġlar yise aş tükese yiyü / kiçiglerke birgü aş içgü yigü
KB 2990 boş azad kişi barça eḍgü ḳulı / bularḳa aça birgü eḍgü yolı
KB 2405 isig söz küler yüz bile birgü neŋ / bu üç neŋ kişike bolur eḍgü yaŋ
KB 5172 bekütmek tilese bu beglik ulı / törü birgü tutġu könilik yolı
KB 2495 ya yat baz yalawaç keliş ya barış / boşuġ birgü açıġ olarḳa tegiş