İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

birgil

13
geçiş
4,8
milyonda
17.974.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig12163,1
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,57
DLT D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: birgil) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳolsa45510,9110,882,0052,8
ayu41279,879,672,0045,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“birgil” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (13) →
KB 2732 kişide talula bu iki kişig / aŋar ötrü birgil bu iki işig
KB 3697 ḳoḍu birgil emdi mini teŋrike / du‘açı bolayın saŋa eḍgüke
KB 4445 negü ḳolsa birgil kerek bolsa al / köni kördüm uş bu ḳutu bilmez al
KB 5094 maŋa birgil emdi bu öt saw erig / meger eḍgülükke yetilgey elig
DLT I, 274 Ḳolsa ḳalı uġrapan birgil taḳı azuḳluḳ / Ḳarġış ḳılur ümeler yunçıġ körüp ḳonuḳluḳ
KB 2827 munı ma ayu birgil emdi maŋa / bileyin uḳayın ay ersig toŋa
KB 5290 üküş ḳaznaḳ urma sen altun kümüş / negü bulsa birgil ülegil üküş
KB 4421 olarḳa ḳatılġıl keliş hem barış / negü ḳolsa birgil alış hem biriş
KB 4160 taḳı bir sözüm bar ayıtġu saŋa / anı ma ayu birgil emdi maŋa
KB 1795 neteg met yumıttı bu erdem saŋa / ayu birgil emdi munı sen maŋa