İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

biter*

6 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
61
geçiş
22,6
milyonda
6
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası7183,8
Dede Korkut Kitabı392,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5120,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,48
DK D 0,00
EÇS D 0,73

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: biter) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yiter81611,7311,432,83115,8
ḳażılık31510,3410,111,7336,7
balmûmu31810,289,851,7335,5
bâdem33210,059,021,7331,8
taŋrıḳa61599,807,702,4452,4
kendi166289,577,143,97127,5
meyvesi3759,507,791,7226,6
sizke32238,446,221,7120,0
lezîz33198,025,701,7017,9
hem59057,414,932,1624,6
altun61.1497,344,852,3628,9
yerde61.6046,884,372,3325,0
hakkâ38686,734,261,6412,0
beyâz31.5345,953,431,578,9
gûne31.8815,663,141,547,8
derler44.1234,972,421,637,0
hemân33.8654,652,101,334,2
gibi34.6054,401,851,253,4
ammâ515.2293,420,861,001,5
dahi313.1862,890,330,360,1
ve23147.9192,35-0,22-0,780,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (61) →
EÇS X Y402a–Y402b … n ve bersîm ve simsim [ve] fûl ve rüz ve ades ekseler altun biter. Ammâ bir alay behâyim makûlesi kuru kadîd ve anîd ü abîd k …
EÇS V 88b … bu Manyas gölünde hâsıl olur bir gûne pembe kökü-misâl kav biter. Su içinden koparup çakmak taşı üzre koyup çakmak demiriyle …
EÇS V 131a … şa‘ir ve bakla ve mercimek ve nohud ve heldine nâm bir şey biter. Andan bir gûne bal gibi lezîz ekmek olur kim âdem yemek il …
EÇS X Y225b … ı tohumdan ekdikleri gece bi-emrillâh sabâha dek iki parmak biter, üçüncü gün hayvânât otlamak mümkündür. Mısır'ın cümle atla …
KuT T. 26/24b2 51 körmez mü sen anlarnı ḳim bėrildiler ülüş bitigdin biterler taŋrıda adın butlarḳa yekke hem ayurlar anlarḳa kim tandıla …
EÇS VII 101b … i hâsıl olur. Ve dahi zift ü neft ü katrân ve balmûmu yerde biter ma‘denlerinden mâ‘adâ yetmiş altı gûne ma‘âdin mahsûlâtları …
EÇS X Y428b–Y429a … esi ola. Hakkâ ki bâğ-ı İremezâtdır. Âb-ı hayâtlar ve kendi biter kendi yiter şecer-i müsmirâtlar ile zeyn olmuş bir fezâdır …
EÇS X Y424a … e mukavvîdir. Ammâ eşkâlde hemân balık gibidir, kuyruğundan biter. Ağacın kat‘ etsen balık yağı gibi râyihalı yağı çıkar. Baş …
DK I 65 … ṭaġı aḳar iken aḳmaz olsun biter senüŋ otlaruŋ ḳażılık ṭaġı biter
EÇS IV 346a … leridir. Haşeblerin kat‘ etsen asla zarar etmez dahi ziyâde biter. Meselâ benî Âdem'in lıhye ve kâküllerin kat‘ etsen dahi dı …