Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kutadgu Bilig | 1 | 13,6 |
| Dede Korkut Kitabı | 1 | 30,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 187 | 76,4 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: burc) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| bârûları | 79 | 88 | 13,19 | 10,65 | 8,88 | 1.129,1 | |
| bârûsu | 16 | 20 | 11,29 | 10,48 | 4,00 | 219,7 | |
| bârûlar | 14 | 17 | 11,12 | 10,52 | 3,74 | 193,9 | |
| bârûların | 12 | 15 | 10,91 | 10,48 | 3,46 | 164,8 | |
| bârû | 10 | 16 | 10,64 | 10,12 | 3,16 | 128,6 | |
| bârûyı | 9 | 14 | 10,50 | 10,16 | 3,00 | 116,6 | |
| bârûlu | 5 | 5 | 9,72 | 10,80 | 2,23 | 74,9 | |
| bârûlarından | 5 | 8 | 9,70 | 10,12 | 2,23 | 64,3 | |
| dendânı | 13 | 332 | 9,68 | 6,13 | 3,55 | 85,4 | |
| bedenleri | 7 | 92 | 9,67 | 7,09 | 2,63 | 55,4 | |
| kal‘anın | 38 | 1.489 | 9,54 | 5,51 | 6,03 | 217,7 | |
| bârûlarında | 4 | 4 | 9,41 | 10,80 | 2,00 | 59,9 | |
| kulleleri | 5 | 112 | 9,09 | 6,32 | 2,21 | 34,1 | |
| beden | 4 | 67 | 9,00 | 6,74 | 1,98 | 29,7 | |
| muhkem | 3 | 29 | 8,82 | 7,53 | 1,72 | 25,7 | |
| dîvârlarının | 3 | 46 | 8,71 | 6,86 | 1,72 | 22,8 | |
| metânet | 4 | 139 | 8,64 | 5,68 | 1,96 | 23,8 | |
| müstahkem | 4 | 146 | 8,61 | 5,61 | 1,96 | 23,4 | |
| rahne | 3 | 69 | 8,57 | 6,28 | 1,71 | 20,3 | |
| ezânı | 3 | 72 | 8,56 | 6,22 | 1,71 | 20,1 | |
| kulle | 5 | 262 | 8,50 | 5,09 | 2,17 | 25,7 | |
| u | 185 | 17.434 | 8,43 | 4,24 | 12,88 | 760,8 | |
| dîvârları | 5 | 289 | 8,42 | 4,95 | 2,16 | 24,7 | |
| metîn | 14 | 1.158 | 8,41 | 4,43 | 3,57 | 59,6 | |
| a‘lâsında | 3 | 122 | 8,30 | 5,46 | 1,69 | 16,9 | |
| zâhir | 8 | 641 | 8,30 | 4,48 | 2,70 | 34,5 | |
| üstüvârdır | 3 | 132 | 8,26 | 5,34 | 1,69 | 16,4 | |
| kal‘asının | 5 | 387 | 8,15 | 4,53 | 2,14 | 21,9 | |
| metîndir | 3 | 171 | 8,09 | 4,97 | 1,68 | 14,9 | |
| deri | 5 | 503 | 7,89 | 4,15 | 2,11 | 19,4 | |
| câbecâ | 4 | 404 | 7,79 | 4,14 | 1,89 | 15,5 | |
| sa‘b | 3 | 291 | 7,68 | 4,20 | 1,64 | 11,8 | |
| günü | 3 | 297 | 7,66 | 4,17 | 1,64 | 11,7 | |
| münhedim | 5 | 630 | 7,64 | 3,82 | 2,08 | 17,3 | |
| neferâtları | 4 | 516 | 7,54 | 3,79 | 1,86 | 13,6 | |
| zeyn | 4 | 526 | 7,52 | 3,76 | 1,85 | 13,5 | |
| sûrı | 3 | 362 | 7,48 | 3,89 | 1,61 | 10,6 | |
| dâ’irenmâdâr | 4 | 590 | 7,39 | 3,60 | 1,83 | 12,6 | |
| hisârı | 3 | 424 | 7,33 | 3,66 | 1,59 | 9,7 | |
| yerden | 3 | 546 | 7,06 | 3,29 | 1,56 | 8,3 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
burc* ile tüm bağlamlar →“burc” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (189) →| EÇS VI 75a–75b | … gelen arabalar Budin etrâfların dutmuş ve kal‘a-i Budin'in | burc | [u] bârûları üzre alem ü sancak u bayrağ ile burc [u] bârû- … |
| EÇS IX Y100b–Y101a | … etmişdir. Hâlâ eser-i binâdan niçe der ü dîvâr Y 101a ve | burc | [u] bârû-yı hisâr nümâyândır. İç el olmak ile dizdârı ve ne … |
| EÇS III 137b–138a | … -ı mu‘azzam Balaban Paşa deryâ-misâl askeri üşürüp kal‘anın | burc | [u] bârûların kırk günde güc ile zemîne beraber etdiler. Zî … |
| EÇS VI 23a | … Şeddâdî ve seng binâ-yı bâlâ bir sûr-ı ra‘nâdır. Handakı ve | burc | [u] bârûları ve dendân-ı bedenleriyle ârâste ve gayri âlât- … |
| EÇS IV 336b | … yine kaygulu işe uğradı. Gördüler kim gayrı çâre yok. Hemân | burc | [u] bârûlar üzre beyâz emân bayrakları diküp "Amân, el-amân … |
| EÇS V 93b | … eryâda şekl-i murabba‘ rıhtım şeddadî-misâl binâ-yı kavî ve | burc | [u] bârûsu gâyet metîn ve müstahkem hisâr-ı üstüvârdır. Ens … |
| EÇS VI 75a–75b | … Budin'in burc [u] bârûları üzre alem ü sancak u bayrağ ile | burc | [u] bârû-yı hisâr zeyn olmuş ve Türk askeriyle kal‘a bedenl … |
| EÇS IX Y142b | … rmedim bir kal‘a-i Yed-i Kudret'dir. Aslâ der-i dîvârdan ve | burc | [u] bârûdan alâmet yokdur. Ve şekl-i muhammes ve murabba‘ d … |
| EÇS IV 287a–287b | … rıyla bir kârgîr binâ dîvârı yokdur. Hemân bi-emrillah burc | burc | beden beden kayalardır. Aslâ amelî kâr-ı insân yokdur. İllâ … |
| EÇS II 308b–309b | … rer serâperde ihsân olunup birer vezîre müsâfir verildi. Ve | burc | [u] bârû-yı kal‘ada ezân-ı Muhammedîler kırâ‘at olunup yedi … |