İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

burcı

161
geçiş
59,7
milyonda
2.049.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig340,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi15864,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,00
EÇS D 0,75

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKBEÇSToplam
burcı3158161
burci·11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: burcı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tâli‘i4113812,139,286,39460,6
beyti5036811,608,157,05474,5
imâreti2849410,456,895,25214,2
bârûları98810,217,742,9979,7
kavsda6610,2011,032,4591,8
merrîhi6710,1910,812,4586,1
mîzânda6810,1810,622,4582,8
zührei61210,1510,032,4575,2
mîzân62110,089,232,4566,7
zühre62210,079,162,4566,0
sevrde559,9511,032,2476,5
akrebde569,9410,772,2371,1
mâ’î579,9310,552,2368,1
akreb7769,927,592,6360,4
birinde102289,726,523,1371,1
müşterîi469,6210,452,0053,6
türâbî4159,549,132,0043,8
kahkahâ’dır4239,488,511,9940,0
esed4349,397,951,9936,6
tabyaları51039,286,672,2136,6
hamelde339,2311,031,7345,9
utâridi339,2311,031,7345,9
bârûlarından389,189,621,7335,3
merrîh3109,179,301,7333,7
ahzar3119,169,161,7333,0
sünbüle3139,148,921,7331,9
müşterî3149,138,811,7331,4
bârûların3159,138,711,7330,9
bârûlar3179,118,531,7330,1
hevâyî3189,108,451,7329,7
kameri3209,098,301,7329,0
esâsı4988,986,421,9827,9
anınçün52198,755,582,1929,0
kalyon3808,676,301,7120,4
şemsi3868,646,191,7119,9
âfitâbı31008,565,971,7019,0
kullesi42668,264,981,9419,9
kavli31708,215,211,6915,9
monlâ31768,195,161,6815,7
bulunup42988,164,811,9319,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“burcı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (161) →
EÇS IV 334b Geldi burc-ı evliyâya pâdişâh-ı nâmdâr, / Sene 941.
EÇS V 95b "Tâli‘-i imâr-ı Gelibolu burc-ı Akrebde beyt-i Merrîh-i mâ’idir. Anıniçün halkı gâzîlerdir. …
EÇS X Y141a … nce ol şem‘ yandığından Kasr-ı Şem‘ şehri derlerdi. Hâlâ ol burc-ı âlînin esâsı zâhirdir.
EÇS VII 184b … l‘a tarafına Şâhîn Paşa kullesi gâyet metîn ve kavî ve sa‘b burc-ı azîmdir kim gûyâ Sedd-i İskender'dir. Hemân Azak kal‘ası de …
EÇS VIII 327a–328a … düp altına niçe yerden üçer dörder hazîneli lağımlar olunup burc-ı bârûsun ejder-sıfat toplar ile berâber turâb edüp ve esâs-ı …
EÇS VI 80a … mukâbil bâğlar içre Muhanad bayırı hayli havâledir. Eğer bu burc-ı azîm tamâm olsa kal‘anın yarısında olan bârûsunun yarısın k …
EÇS X Y321a–Y321b … ında cümle üç yüz altmış altı kulledir kim gün başına birer burc-ı serâmedlerdir kim rûy-ı zemîn seyyâhân u müverrihânı mâbeyn …
EÇS VI 80a … abyası, bunların her biri birer gûne tarz üzre tarh olunmuş burc-ı Kahkahâ-vâr birer gûne tabya-i üstüvârlardır kim her birind …
EÇS III 19b–20a … kal‘a-i ra‘nâdır. Cümle sekiz aded topları vardır ammâ bir burc-ı azîminde balyemez topları ile limanı korudur. Zîrâ Hâleb is …
EÇS IV 342a Der-baht-ı tâli‘-i imâristân: Bu şehr-i Bağdâd burc-ı cedîde esâsı vaz‘ olunmuşdur. Ve beyt-i Zühal'i türâbîde bu …