İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

cefa

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
33
geçiş
12,2
milyonda
8.680.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig32435,0
Atebetü’l-Hakâyık1362,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,70
AH D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKBAHEÇSToplam
cefa321·33
cefâ··1717
cėfa·3·3

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: cefa) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
vefa73411,7411,042,6494,9
cefaçı3911,1911,731,7344,0
kimde31810,9110,731,7339,2
ḳılġa33010,6110,001,7335,9
ḳılsa71949,988,532,6469,2
ḳılınçı3979,568,301,7328,7
ḳıl41929,197,731,9935,1
dünya52958,967,442,2241,8
ḳıldı32788,306,791,7222,3
ötrü33977,846,271,7120,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“cefa” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (33) →
KB 6568 vefa ḳaḫtı boldı cefa toldı dünya / vefa kimde erki men azraḳ ḳolayı
KB 1237 bilir erdiŋ emdi cefaçı ajun / cefa ḳılġusın sen usandıŋ özün
AH 325–328 … anḳa müşfiḳ bolup mihriban saŋa sanduḳuŋ teg musulmanḳa san cefa ḳıldaçıŋḳa yanut ḳıl vėfa arımaz neçe yusa ḳan birle ḳan
KB 5297 vefasız ajunḳa köŋül bamaġıl / / cefa ḳılġa aḫır bolu birmegil
KB 3740 ikinçi cefaçı bu dünyaġ bilip / cefa ḳıldım aşnu cefa ḳılġa tip
KB 2041 tili yalġan erniŋ cefa ḳılḳı ol / cefa kimde erse uş ol yılḳı ol
KB 6359 … I İLİGKE / ⟨…⟩ / / sefacı turur bu et öz me otun / cefaḳa cefa ḳıl özüŋni tutun
KB 6360 neçe eḍgü ḳılsa et özke sewe / aŋar ança yawlaḳ ḳılur bu cefa
KB 6466 vefa kitti ḫalḳta cefa üstedi / tilep bir ınanġu kişi ḳalmadı
KB 6467 vefa kitti ḫalḳta cefa urdı iz / ınanġu tayanġu kişi boldı ḳız