İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

cehd*

5 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
52
geçiş
19,3
milyonda
5
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5120,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
EÇS D 0,80

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: cehd) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
cidd365613,4212,036,00562,2
ihtimâm127111,6410,103,46146,5
itmâmına43510,569,532,0045,4
ihtimâmı33310,189,201,7332,6
tâm4999,768,031,9936,8
etmeğe89208,085,822,7849,0
ü3711.2956,744,415,80158,8
etdi32.1515,483,181,547,9
kadar54.2585,252,931,9411,7
edüp2023.9574,772,443,6535,6
niçe57.0564,532,201,757,5
u817.4343,911,571,886,9
bin412.2673,411,081,051,8
ile723.7693,270,931,262,4
olup417.2812,920,590,670,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (52) →
EÇS X Y262a … kız karındaşı olmağile mâbeyni ıslâh etmeğe hayli cidd [ü] cehd etmeğe ihtimâm edüp çâre olmayup ceng-i azîm oldu.
EÇS I 217a … e halkın su’âllerin lehce-i lisân-ı hâlile anlatmağa cidd ü cehd etmeği kendüye ilzâm edüp elbette anladırdı. Ammâ ba‘zı âde …
EÇS II 273a–273b … ârın donanma-yı nâ-mübâreki gelmeden Gâzî Yûsuf Paşa cidd ü cehd edüp Feyyâz-ı Mutlak'ın inâyet-i ezelîsi ve avn-i aliyyesi …
EÇS IV 222a … nlarının veca‘ına ve ömrü mü’ebbed olmasına ol kadar cidd ü cehd etdi kim âb-ı hayâtdan bir eser bulmayup şifâ-yı hayâtdan m …
EÇS VIII 209b … Hazret-i Yûsuf buna dahi vezîr olup İslâma getirmeğe cidd ü cehd ederdi. Bu dahi yüz yigirmi yaşında ölüp yerine Darum ve[z] …
EÇS II 308b–309b … asâkir-i İslâm-ı zafer-encâm, dîn-i mübîn gayretine cidd ü cehd-i tâm edüp niçe bin bennâ-yı benâm ve kühken ü beldârân ve hâ …
EÇS IX Y315a … erekdir kim "Lebbeyk" sadâsın vird-i zebân edesin. Cidd [ü] cehd eyle kim ziyân etmeyesin, zîrâ da‘vet olunmuş zayfullâhsın. …
EÇS IV 399b … den defîne istihrâcına mukayyed olan mülûk. Ne kadar cidd ü cehd-i tâm-ı ihtimâm itsen renc [ü] anâ çeküp ifnâ-yı vücûd etdiği …
EÇS VII 144b … sultân gönderüp Akkirmân altından Noğay Tatarın kaldırmağa cehd-i itmâm etmedi. Osmânlı da Noğay Tatarlarını yeni binâ olunan …
EÇS IX Y301a … mühr-i nübüvvetini bu kuyu içine düşürüp niçe bin cidd [ü] cehd edüp âhirü'l-emir bulunmayup ferâğat etdiklerinde efvâh-ı n …