İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dal*

106 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
525
geçiş
194,6
milyonda
106
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig227,2
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi522213,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,89

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dal) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
balık4139110,526,076,31269,2
kılıç3953610,235,556,11226,7
sâtûrı18649,977,504,22156,9
muhammedî274369,855,315,07148,1
tüfengler121079,286,173,4280,4
uryân152689,285,173,7779,2
tîği9449,027,042,9871,9
sâtûr8128,938,742,8288,2
küfr8178,928,242,8280,0
gâzîler112868,804,633,1849,9
dirhem81298,655,322,7643,9
hançer7788,575,852,6043,6
gavvâsvâr6108,528,592,4464,1
tîğı6728,365,742,4036,5
dahhâk5138,257,952,2347,4
boylu5148,257,842,2346,4
hücûm61518,184,672,3527,6
tüfengli5828,085,292,1827,2
tüfeng73837,983,552,4221,8
olup13617.2817,972,349,36226,2
deyüp191.9717,962,633,6637,6
cühûdları437,969,742,0051,7
budaklı447,959,332,0051,7
kılıçbalığı467,958,742,0044,1
evgâr4127,937,741,9936,5
ellişer62967,903,702,2619,8
yaprakları4237,906,801,9830,5
gaddâre4287,896,521,9828,8
allâh98007,802,852,5820,2
tüfengleri4647,805,331,9522,0
balığı52167,793,892,0917,8
meyve4757,775,101,9420,7
kırkar52377,753,762,0716,9
yeniçeriler4937,734,791,9319,0
deryâya64107,723,232,1916,2
hemân283.8657,712,224,1542,4
sütûnlar41047,704,631,9218,1
kâfir76167,652,872,2815,8
keferei41307,644,311,9016,4
küffârı99627,632,592,5017,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (525) →
EÇS VII 8a … arının yayanları bir yaylım kurşum atınca küffârın atlıları dal sırık olup çarha çarhaya girişüp bizim çarha cengi dayayup …
EÇS X Y230b … gibi beynisi vardır, anı kat‘ etsen hûrmâ kurur, ammâ gayrı dalların kessen dahi serâmed olur. Ve hûrmâ beynisine kalbü'l-belah …
EÇS IX Y105b … her biri bir gûne sâye salmış nihâl-i sâyebândır. Ve cümle dalları serâperde-i Süleymanî-misâl cevânib-i erba‘asına yayılmışdı …
EÇS X Y33b Rûy-ı arzda kadîm-i ezelden berü dalâlet-âbâd tekyesinin millet-i Mesîhiyye kralların beyân eder
EÇS X Y330b–Y331a … de kaldı. Bakıyyetü'n-nârı fecc-i amîk-ı deryâya gavvâs-vâr dalup gark olup ka‘r-ı deryâda karâr etdi. La‘în gemi bu âyet-i ş …
EÇS II 261b–262a … üp dost u düşman birbirlerin görünce cümle guzât-ı müslimîn dal-satûrî-i Muhammedî olup derûn-ı kal‘aya varınca küffâr-ı bed-girdârı …
EÇS X Y450b … t ve ene evlâdü Muhammed ve inkişerî askerü's-sultân" deyüp dal kılıc hakîr ile hayli cenge imdâd etdi.
EÇS V 62b … atlara yemler kesüp hemân anda yatmadan yine semt-i cenûba Dallığ'ı ve Böremoyin'i 8 sâ‘atde geçüp hamd-i Hudâ,
EÇS III 11a–11b … küffârların içinden cebe ve cevşene müstağrak olmuş küffar dal-bıçak olup Gâzî Murâd Hân'ı ol mahal şehîd edüp Miloş Koblaki kâf …
EÇS VIII 344b … iş çınâr ve kavak [ve] meşe ağaçlarının âdem beli kalınlığı dalları gûyâ ustura ile kesüp yere bırakmışlar.