İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dere*

94 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
1.240
geçiş
459,5
milyonda
94
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası17446,3
Dede Korkut Kitabı14431,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.209493,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,74
DK D 0,81
EÇS D 0,88

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dere) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
depeli676910,718,058,15733,5
vâsi557939,794,247,02222,7
depeler34419,767,825,81343,9
aşağı751.6359,743,647,97244,1
kayalı372229,705,505,95216,3
gayyâ32599,667,205,62277,7
içre1605.3249,643,0311,10397,2
sâ‘at672.1979,323,057,20167,6
dakîka23489,197,034,76191,6
vâki421.1219,193,355,84120,7
depe22799,096,244,63153,7
cehennem20698,976,304,42141,6
cereyân361.3568,832,855,1781,1
derki18768,816,014,18119,1
kenârında351.3478,792,825,0877,6
nehârı181088,775,504,15105,2
sarp203328,704,034,2075,4
dakîkadır15298,607,143,85128,1
ağzında151098,515,233,7781,6
arzı239538,422,714,0748,0
sengistân152078,414,303,6862,0
sakar13318,396,833,57103,7
geçüp271.4288,372,364,1945,3
nâm382.6078,341,994,6148,3
depeleri12138,297,973,45127,5
yerde271.6048,282,194,0640,3
mâbeyninde175778,263,003,6141,4
cânibi625.6468,201,585,2453,7
kenarında132318,183,943,3747,3
bâğlı143758,153,343,3740,1
yalçın154948,153,053,4037,3
kayalar132918,123,603,3141,6
uçurum11748,105,343,2361,6
muhâtara111228,054,623,1850,2
tûlı111268,044,573,1849,5
depelerde10108,038,093,15112,1
esfel10188,037,243,1487,5
aşup112317,943,703,0636,5
dol9117,887,802,9990,5
atveli9187,877,092,9876,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.240) →
EÇS VI 4a … girmi bir yıl seyâhatimde böyle mahûf u muhâtara ve bî-amân dere görmedim. Hattâ bu dere içre kâmil on iki sâ‘at gitdik, asl …
EÇS IX Y349b … muş bir şehr-i azîmdir. Ammâ âsâr-ı binâlarının ekseri yedi dereye vâki‘ olmuşdur.
EÇS II 367a … olmak ile ma‘mûr olmayup neferâtı yokdur. Kal‘a kayası bir dere içine vâkı‘ olmuş kal‘anın iki cânibi balık arkası gibi bir …
EÇS I 173a … deresin ve Boz Vasıl deresin ve Südcü deresin ve Nasıfpaşa deresin bu cümle dereleri dahi leb-ber-leb doldurup bu günde niçe y …
EÇS V 54a Yahşı Deresi: Bunu dahi âsân vech ile geçüp 2 sâ‘atde,
EÇS II 343a … z adım ihâta eder ve cânib-i erba‘ası câh-ı cahîm-vâr gayyâ dereleri olmağıla aslâ handakı yokdur. Ve cânib-i (---) nâzır üç kat …
EÇS IV 225a … roş-ı kal‘ası içre on yedi mahalle ve tahrîr olunan on yedi dereler kenârında depeler üzre şehr-i Bitlîs'de cümle beş bin aded …
EÇS VIII 201a Menzil-i Eşek deresi, andan yine 4 sâ‘atde Beğli deresi, andan 5 sâ‘atde Acıdere …
EÇS V 138a … kâfirin İspilet kal‘ası nümâyân idi. Andan kalkup bir azîm dereler içre gidüp,
DK Muk. 15 izin deve bilür yidi dere ḳoḫuların dilkü bilür dün-ile karvan köçdügin turġay bilür …