İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

derece*

15 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
130
geçiş
48,2
milyonda
15
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası6157,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi12450,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,43
EÇS D 0,65

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: derece) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
dakîka234812,0510,284,79295,7
dakîkadır152911,5910,393,87195,9
nehârı1810811,288,764,23186,1
atveli91810,9610,343,00116,6
tûli94910,698,902,9994,9
tûlı1112610,467,823,3098,5
mebde’i51110,1810,202,2363,5
vasatı52110,089,272,2355,6
bulunmuşdur66110,018,002,4455,2
cehennem6699,957,822,4453,6
yeldâsı4149,839,532,0046,2
arzı229539,385,904,61137,8
nehârî3199,378,681,7330,6
makâmdır3209,368,601,7330,3
şebi51279,326,672,2136,6
buçuk3798,886,621,7121,7
ismi84458,835,542,7746,0
vâdîi41928,675,761,9624,2
sâ‘at252.1978,464,884,83121,8
iklîmi43168,205,041,9420,2
beledi32697,944,851,6714,4
ola111.5887,714,173,1343,0
ve’sselâm33817,594,351,6512,4
yigirmi52.5475,942,351,808,3
yedi84.8535,722,102,1711,0
beş43.4565,191,591,333,5
ve128147.9194,821,176,2770,4
iki89.4174,781,141,553,9
âdem33.7174,681,070,901,3
on35.4774,130,510,510,3
olur36.0124,000,370,390,2
üç37.1633,750,120,140,0
yüz312.2722,99-0,66-1,000,7
ammâ315.2292,68-0,97-1,661,7
olup317.2812,50-1,15-2,112,5
cümle321.1972,20-1,45-2,984,4
ile323.7692,04-1,61-3,565,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (130) →
EÇS V 131a … --) vasatında olup arz-ı beledi (---) ve tûl-ı nehârı (---) derece (---) dakîkadır. Anıniçün kışı şedîd olur. (---) (---) (--- …
EÇS IV 394b Derece-i sânîde ismi {Nefs'dir} ve yine derece-i sânîde Levvâme'dir.
EÇS IX Y156b … i râbi‘in vasatîdir. Tûl-i nehârı 14 nîmdir. Vasatî arzı 36 derece ve 22 dakîkadır. El-hâsıl ma‘mûr şehirdir.
EÇS IV 394b … sannifîn ve mü’ellifîn İblîs-i telbîsin dâr-ı A‘râf'ın yedi derecesinde yedi aded esmâların ahlâk-ı zemîmeleriyle sûre-i A‘râf tefs …
EÇS VI 168a "Mâh-ı Safer'in on yedinci bâzâr gün ba‘de'z-zuhr beşinci derecede kal‘a feth olur" deyü tebşîr etdikde fi'l-vâkı‘ vakt-i sâ‘a …
EÇS IX Y387b … i Mısır'dan Mekke ve Medîne'ye varınca her konağın sâ‘ât ve derecelerin beyân eder: Evvelâ Mısır-ı Kâhire'den cânib-i şarka Menzil- …
EÇS IX Y387b Hamd-i Hudâ yine Mısır'a gelince cümle sâ‘at dereceler böyledir tahrîr olundu, ve's-selâm.}
EÇS IV 342a … ve iklîm-i (---) bulunup tûl-ı nehârı (---) sâ‘at ve (---) derecedir. Ve şeb-i yeldâsı dahi ılıca vâki‘dir. {Nazar cihetinde ahs …
EÇS IV 258a … z-ı beledi (---) (---) ve tûl-ı nehârı (---) sâ‘at ve (---) derece ve (---) dakîkadır.
EÇS VII 60b–61a … i ve Siccîn deresi ve Sa‘îr beli ve gayri gûnâ-gûn cehennem derecelerin üstâd nakkaş-ı Freng-pesend bir nakş-ı Freng-i Mânî etmiş k …