İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

derya*

9 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
30
geçiş
11,1
milyonda
9
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası12315,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi187,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,68
EÇS D 0,24

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: derya) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
içiŋe42511,2210,812,0052,7
olarnı32138,667,311,7224,5
lebi58187,596,102,2032,6
cânibi55.6464,853,322,0114,1
içinde34.2734,512,981,517,2
yine37.3723,732,191,354,5
ile523.7692,781,241,292,9
ve5147.9190,15-1,40-3,656,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (30) →
EÇS III 177b–178b … ve kayıkları ve mavunaları var ise cümle Üsküdar'a asker-i derya-misâl geçirdiler. Niçe bin asker haymeleriyle sahrâ-yı Üsküdar'da …
EÇS III 115a … râsının şark tarafı nihâyetinde bahr-i Haraz'a (---) koldan derya-misâl mahlût olur. Moskov gemileri ve Acem'in Bakü ve Demirkapu v …
EÇS II 252b–253a … ruhbân ve bıtrîklere gıda olsun içün Moloz kapusundan taşra derya içinde bir amûd üzre bir hamsi balığı sıfatında bir tuç bal …
KuT T. 31/44a3 39 kim atġıl anı tabut içiŋe taḳı atġıl anı derya içiŋe atsun anı derya ḳıraġıŋa alsun anı meniŋ yaġım hem an …
EÇS VIII 251a … ının Rûmeli tarafının ve şimâlî ve garbîsi tarafının Körfez deryası nihâyetinde binâ etdiler.
EÇS III 47a … nât derilerin dibâğat edüp kürk giymek ve gavvâslık etdirüp derya ka‘rından incü çıkartmak ve şehirden şehire yol açmak ve ke …
EÇS III 21b … kalkup Kârbân Pınarı'n geçüp yine cânib-i kıbleye kâh leb-i derya kâh kûh-ı bâlâ ubûr ederek Karga sekmez nâm beli yüz bin be …
KuT T. 28/18b1 138 keçürdimiz yaʿḳub oġlanlarını deryadın keldiler boḍun üze ulaşu tėrilmişler butlar üze olarḳa aydı …
EÇS III 38b Bu temâşâyı edüp yine cânib-i kıbleye leb-i derya ile 2 sâ‘atde,
EÇS II 246a … r. Halkı cümle marangozdur. Andan cânib-i şimâle yine leb-i derya ile altmış mil,