İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dest*

154 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
1.992
geçiş
738,2
milyonda
154
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası18472,5
Dede Korkut Kitabı9277,4
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.965802,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,53
DK D 0,65
EÇS D 0,88

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: desti) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bûs16429411,206,5612,671.282,8
feth1112.0569,813,199,38299,0
âli1232.5879,783,019,71303,0
kahr54549,767,407,31554,4
şerîfin623839,744,787,59301,2
osmân’da551749,705,747,28349,0
târîhinde992.3879,532,818,53219,7
küffârda43479,437,286,52414,1
şerîflerin441019,436,206,54314,1
girüp701.3699,413,117,40181,5
iken701.8159,232,717,09146,3
mübârek434819,153,926,12156,9
keferesi392699,144,625,99180,4
berkafâ34349,107,405,80349,0
sene1366.2409,081,888,50159,1
alup732.4599,072,336,84120,4
verüp601.7229,052,566,43115,0
edüp38923.9578,941,4612,55298,3
acem’de342968,934,285,53141,0
muhammedî354368,883,765,48120,4
şerîfleri323058,834,155,34126,9
sararlar28448,826,755,24229,9
hâlâ713.7218,671,695,8269,3
girmişdir25668,646,004,92169,5
islâm’da25728,635,884,91164,2
rûm381.1618,632,475,0568,8
beyâz421.5348,612,215,0863,7
islâma251958,554,444,77109,3
etdikde328338,542,704,7966,6
ile28723.7698,511,038,65119,5
kalup329308,492,544,6960,6
varup311.2378,302,094,2642,7
deyüp381.9718,301,714,2837,6
gâzî311.2458,292,084,2542,4
osmân’a212098,294,094,3181,5
küffârdan201168,284,874,3299,8
ba‘dehu382.1638,231,574,0932,7
elinden224668,203,004,1053,8
hân665.4018,191,054,2028,1
kal‘asın226508,092,523,8741,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.992) →
EÇS IV 260b–261a … e mâlların alup kolların kesüp mecrûh edersin ve her cânibe dest-dırâzlık edüp kuttâ‘u't-tarîklık edersin. Hatta dâr-ı diyârında olan …
EÇS IX Y377a … 'ın hânesi ve hurmâ bâğları içinde makâmı bir mağâradır. Ve dest-i şerîfleri ile kazduğu kuyuları hâlâ zâhir ü bâhirdir. Hattâ …
EÇS III 22a … onra Buhtunnasr evlâdları Antakıyye'i harâb edüp niçe mülûk destine girüp Âl-i Kayasıra-i Nasârâlar destinde iken Hazret-i Ömer …
EÇS VIII 342a … ir ihrâmıyla reftâr ederler, ammâ a‘yân-ı kibârları mutallâ destâr ve semmûr lepâçe ve gayri gûne libâs-ı fâhireler ile mülebb …
EÇS III 142a … cûmun etdirüp cebren ve kahren koca Macar-ı Zirin-i la‘înin destinden kal‘a-i Sigetvâr'ı feth ederler. Ol ânda Erdel diyârında Pe …
EÇS X Y211a–Y211b … sinde nüzûl etdüklerinde paşa istikbâle çıkup gelen ağa ile dest-be-dest sadr-ı âlîde karâr edüp emr-i pâdişâhî[yi] ve hatt-ı şerîfi …
EÇS VI 174a … ra sene 974 târîhinin Saferü'l-hayrın yigirmi yedinci günü "Dest-i kahr ile Süleymân Hân'ın ölüsü kal‘a-i Seğitvar'ı Nemse çâs …
EÇS II 282b–283a … mendiyân'dan Sultân Melik Gâzî ceng-i azîm ile Rûm keferesi destinden kuvvet-i bâzûsıyla feth edüp ibtidâ taht-ı Âl-i Dânişmendiy …
EÇS III 41a … r edüp kal‘a kulu nasb edüp tâ Âl-i Çerâkis'de Sultân Gavrî destinde iken sene 922 târîhinde Selîm Hân Mısır'a giderken halkı it …
EÇS II 309b … i Azerbaycân'ın intihâ-yı serhaddidir kim güc ile sürhserân destine girmişdir. Cümle üç bin kal‘a neferâtı ve üç bin hân askeri …