Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Atebetü’l-Hakâyık | 1 | 362,6 |
| Dede Korkut Kitabı | 1 | 30,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 223 | 91,1 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: dil) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| kelle | 21 | 226 | 10,58 | 7,12 | 4,55 | 167,9 | |
| yek | 14 | 135 | 10,32 | 7,28 | 3,72 | 115,1 | |
| dutulup | 7 | 13 | 9,91 | 9,66 | 2,64 | 84,5 | |
| cihet | 7 | 15 | 9,90 | 9,45 | 2,64 | 81,7 | |
| getirenlere | 7 | 21 | 9,86 | 8,96 | 2,64 | 75,7 | |
| baş | 26 | 696 | 9,85 | 5,81 | 5,01 | 159,6 | |
| kâfirden | 8 | 64 | 9,83 | 7,55 | 2,81 | 68,9 | |
| almağa | 8 | 94 | 9,68 | 7,00 | 2,81 | 62,4 | |
| dutup | 10 | 197 | 9,60 | 6,25 | 3,12 | 67,5 | |
| dilim | 6 | 54 | 9,46 | 7,38 | 2,43 | 50,2 | |
| peyniri | 5 | 28 | 9,34 | 8,06 | 2,23 | 46,9 | |
| getirene | 4 | 4 | 9,16 | 10,55 | 2,00 | 58,5 | |
| cânlarına | 4 | 11 | 9,12 | 9,09 | 2,00 | 44,1 | |
| istihlâs | 3 | 11 | 8,70 | 8,68 | 1,73 | 31,0 | |
| bâzı | 3 | 13 | 8,69 | 8,43 | 1,73 | 29,8 | |
| cân | 17 | 1.154 | 8,66 | 4,46 | 3,94 | 73,1 | |
| ecelden | 3 | 20 | 8,65 | 7,81 | 1,72 | 27,0 | |
| iskelesi | 4 | 108 | 8,62 | 5,79 | 1,96 | 24,4 | |
| alalım | 3 | 27 | 8,61 | 7,38 | 1,72 | 25,1 | |
| gâzîlere | 3 | 31 | 8,58 | 7,18 | 1,72 | 24,2 | |
| dilleri | 3 | 36 | 8,56 | 6,96 | 1,72 | 23,3 | |
| söyledüp | 3 | 37 | 8,55 | 6,93 | 1,72 | 23,1 | |
| sadrıa‘zama | 4 | 132 | 8,52 | 5,51 | 1,96 | 22,8 | |
| kâfirleri | 5 | 248 | 8,44 | 4,92 | 2,16 | 24,5 | |
| dili | 3 | 64 | 8,41 | 6,13 | 1,71 | 19,7 | |
| getirüp | 10 | 770 | 8,36 | 4,28 | 3,00 | 40,6 | |
| getiren | 3 | 82 | 8,32 | 5,78 | 1,70 | 18,2 | |
| derken | 4 | 195 | 8,29 | 4,94 | 1,93 | 19,8 | |
| murgı | 3 | 93 | 8,27 | 5,60 | 1,70 | 17,5 | |
| gösterüp | 3 | 152 | 8,03 | 4,89 | 1,67 | 14,6 | |
| rûyı | 6 | 558 | 7,97 | 4,01 | 2,30 | 22,2 | |
| kıra | 3 | 178 | 7,93 | 4,66 | 1,66 | 13,7 | |
| yüzer | 3 | 197 | 7,86 | 4,51 | 1,66 | 13,1 | |
| diller | 3 | 211 | 7,82 | 4,41 | 1,65 | 12,7 | |
| esîr | 6 | 702 | 7,73 | 3,68 | 2,26 | 19,6 | |
| aslı | 3 | 248 | 7,70 | 4,18 | 1,64 | 11,8 | |
| hüsni | 4 | 474 | 7,55 | 3,66 | 1,84 | 13,0 | |
| ehli | 11 | 1.791 | 7,48 | 3,20 | 2,96 | 29,3 | |
| kaç | 3 | 335 | 7,46 | 3,75 | 1,60 | 10,1 | |
| kâfir | 4 | 616 | 7,28 | 3,28 | 1,79 | 11,1 |
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
dil* ile tüm bağlamlar →“dil” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (225) →| EÇS VI 143b | … aşa'nın {tahtıdır}. Kendüleri niçe yıldan sonra merhûm olup | Dil | Hersek'i kasabasında câmi‘i sâhasında medfûndur. Rahmetullâ … |
| EÇS III 101a | … affer iki günde Dil nâm mahalle gelince akîbimizce yüz kırk | dil | âdem ve yetmiş kelle kazâlardan gelüp yetişdi. Mezkûr Dil'd … |
| EÇS VI 111a | … amd-i Hudâ Yassı Tabya feth olup üç yüz kelle ve yüz altmış | dil | alınup hakkâ ki mel‘ûn küffâr-ı füccar ol gün dilîrâne ceng … |
| EÇS IX Y265b | … ursa gerekdir, gâfil olman" deyü evvelki dillerin diline bu | dil | dahi muvâfık gelüp derhâl paşa cebehâneyi meydân-ı mahabbet … |
| EÇS X Y192a | … lere ve sefere gidenlere ve ceb harclığına gidenlere ve baş | dil | getirenlere ve cebel müjdecilerine ve bunların emsâli niçe … |
| EÇS V 83b | … şâh-ı âdil kalkup Bursa Yenişehri üzre azîmet etdikde hakîr | Dil | Hersek'inde gemilerle Dil'i geçen hidmetkârlarımıza gitmeğe … |
| EÇS IX Y4b | … 3a⟧ ismiyle müsemmâ bir kasaba-i ra‘nâdır. Bin elli sekizde | Dil | İskelesi ve bu kasaba mevsûfdur. Lâkin hânedân sâhiblerinde … |
| EÇS I 10a | … alîlü'l-bizâ‘a Akdeniz ile Karadeniz'in mâbeynin niçe ehl-i | dil | yârândan tekmîl-i fünûn ve tekmîl-i seyâhat-i ibret-nümûn e … |
| EÇS IX Y371a–Y371b | … rkîsinde Yemen ile Habeş mâbeyninde Zeylâ‘ nâm boğazdan bir | dil | gibi girmiş bir körfezdir. Rübbân mellâhlar kavli üzre tâ S … |
| EÇS X Y221a | … lk tilâvet olunup ba‘dehu evrâd [u] ezkârı cümle fukarâ yek | dil | [ü] yek cihet tilâvet edüp yigirmi zâkir bir tarafda yigirm … |