İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

diri*

35 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
152
geçiş
56,3
milyonda
35
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig568,0
Dede Korkut Kitabı541.664,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9338,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,46
DK D 0,78
EÇS D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: diri) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ölüsü102210,889,983,16123,9
elüŋ8610,7011,532,83123,3
atsa71710,419,842,6484,9
oğuz81579,736,822,8060,2
girem459,7110,792,0056,6
bigleri5489,687,852,2345,0
kelle92269,616,472,9763,3
ḫaberin4169,619,122,0043,7
ölü4389,437,871,9936,1
binüp71829,426,422,6148,7
ölüsi359,2910,381,7339,5
geh3109,259,381,7334,0
dip3169,198,701,7330,8
ḳalın4919,086,611,9828,9
ṭaş3339,057,661,7226,2
foça3448,977,241,7224,4
ölüp3618,856,771,7222,4
etdin3638,846,721,7222,2
balıkları3908,676,211,7120,0
kimse31168,525,841,7018,5
menüm31188,515,821,7018,4
ten31278,465,711,7017,9
ala31778,225,231,6916,0
gâh32357,994,821,6714,3
yerler43657,994,601,9217,9
didi55637,844,302,1220,4
ḳara44927,674,171,8915,6
küffârın33907,504,091,6311,4
olsun57607,493,872,0817,5
olsa35307,173,651,599,7
ben36776,893,301,568,3
içine36816,883,291,558,3
mahlût36836,883,281,558,3
esîr37026,853,251,558,1
ulu37036,853,241,558,1
katl38256,653,011,527,3
eden41.3046,492,771,718,5
nehri144.9856,482,643,1427,9
iken41.8156,062,291,596,3
eyle42.2535,771,981,495,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (152) →
EÇS VI 53b … sân-ı Tatar'da "obur", câdûya ve sihirbâz avrete ve mezârda dirilene derler.
EÇS III 115b … ndan Raça nâm kal‘a dibine gelüp karşu tarafdan nehr-i azîm Dirin-i derin ile mahlût olur. Ammâ bu hakîr [ü] fakîr-i pür-taksîr …
DK V 15 … düre-y-idüm yaḫşı yigidüŋ canın anuŋ elinden ḳurtara-y-ıdum dir-idüŋ imdi mere delü geldüm ki senüŋ canuŋ alam virür-misin yoḫsa …
EÇS V 132a şehâ nezaret diriğ-i Hudâ çü gedâ nazar-ı şümâ
EÇS X Y164a … Bir âdem sudâ‘a ya‘nî baş ağrısına mübtelâ olsa, bu balığı dirice ol başı ağrıyan kimesnenin başı üstüne kosalar, bi-emrillâh …
EÇS V 127a … ar. Dahi ileri vardık. Birkaç âdem leşleri yatır, ammâ biri dirice olup gâh yatır gâh düşer. Andan su’âl etdikde, meğer bunlar …
EÇS III 17b Dedi Peygamberimiz bil diridir / Cemî‘-i enbiyânın serveridir / Murâdınız ne ise ola hâsıl …
EÇS VIII 208a … ünyâ içün bir ma‘reke eyleyüp bürâderim size vardıkda niçün diri bana getirmediniz. Siz fermân varmadan benim karındaşım niç …
EÇS II 328a … er Hersek sancağında Foça şehri önünden cereyân eden nehr-i Dirin üzre çam sütûnlardan binâ olunan cisr-i azîm ola. Ammâ bu B …
DK III 97 … mud üzdiler bunuŋ üzerine on altı yıl kiçdi beyregüŋ ölüsin dirisin bilmediler