Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kutadgu Bilig | 6 | 81,6 |
| Dede Korkut Kitabı | 8 | 246,6 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 39 | 15,9 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ecel) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| rehzeni | 6 | 6 | 11,70 | 12,64 | 2,45 | 105,2 | |
| gizledi | 6 | 7 | 11,68 | 12,41 | 2,45 | 99,4 | |
| câmın | 7 | 26 | 11,50 | 10,74 | 2,64 | 92,5 | |
| diyenler | 5 | 14 | 11,26 | 11,15 | 2,24 | 69,4 | |
| fāni | 4 | 6 | 11,12 | 12,05 | 2,00 | 62,5 | |
| kassâbı | 5 | 29 | 10,96 | 10,10 | 2,23 | 61,0 | |
| erenler | 5 | 52 | 10,61 | 9,26 | 2,23 | 54,7 | |
| girîbânın | 3 | 17 | 10,46 | 10,13 | 1,73 | 36,7 | |
| derdine | 3 | 24 | 10,32 | 9,64 | 1,73 | 34,5 | |
| dermân | 3 | 29 | 10,23 | 9,36 | 1,73 | 33,3 | |
| menüm | 5 | 118 | 9,90 | 8,08 | 2,23 | 46,3 | |
| çâk | 4 | 96 | 9,78 | 8,05 | 1,99 | 36,9 | |
| yir | 6 | 214 | 9,52 | 7,48 | 2,44 | 50,5 | |
| yolun | 3 | 88 | 9,45 | 7,76 | 1,72 | 26,4 | |
| aldı | 6 | 241 | 9,39 | 7,31 | 2,43 | 49,1 | |
| edemeyüp | 3 | 120 | 9,15 | 7,31 | 1,72 | 24,6 | |
| dünya | 5 | 295 | 8,88 | 6,75 | 2,22 | 37,0 | |
| nûş | 8 | 738 | 8,37 | 6,11 | 2,79 | 52,2 | |
| âhir | 3 | 775 | 6,89 | 4,62 | 1,66 | 13,5 | |
| gibi | 3 | 4.605 | 4,40 | 2,05 | 1,31 | 4,0 | |
| dahi | 4 | 13.186 | 3,31 | 0,95 | 0,96 | 1,4 | |
| üzre | 3 | 11.889 | 3,04 | 0,68 | 0,65 | 0,6 | |
| edüp | 6 | 23.957 | 3,03 | 0,67 | 0,91 | 1,1 | |
| bin | 3 | 12.267 | 3,00 | 0,64 | 0,62 | 0,5 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
ecel* ile tüm bağlamlar →“ecel” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (53) →| EÇS VIII 240a | … post cemî‘i Rûmeli halkı mu‘tekidi olup âhır-ı kâr rehzen-i | ecel | girîbânın alup dâr-ı bâkîye irtihâl edüp zâviyesi hazîresin … |
| DK IV 112 | … yle didi imdi ḳanı didügüm big erenler dünya menüm diyenler | ecel | aldı yir gizledi fāni dünya kime ḳaldı gelimlü gidimlü düny … |
| EÇS X Y32b–Y33a | … r esmerü'l-levn bir âdem idi. Hacca gidüp gelürken Akabe'de | ecel | akabesine uğrayup mürûr edemeyüp Akabe'de eyle mestûr u mah … |
| EÇS III 120a–120b | … e bu cezîreye âdem varsa niçe bin mahlûk-ı Hudâ'ya kassâb-ı | ecel | bıçak urdukda kanları sebîl revân olup nehr-i Tuna'ya cerey … |
| EÇS V 184b | … kat-ender-kat pür-silâh nebtîz semm-i helâhil kırkar kerre | ecel | destinden girîbânların çâk edüp rehâ bulmuş Seydî'nin kağan … |
| EÇS X Y318b | … cesedi bulunup dâr-ı gurûrdan dârü'l-bevâra ubûr edüp Gavrî | ecel | gavrına erdi dediler. Netîce-i kelâm u merâm merâm kelâm bâ … |
| EÇS V 43b–44a | … te boruları sadâsı evce peyveste olup bu arada niçe bin cân | ecel | câmın nûş etdikde bir kerre hemân Tatar askeri evvel taşra … |
| DK I 92 | … bu dünyaya geldi kiçdi karvan kibi ḳondı köçdi anları daḫı | ecel | aldı yir gizledi |
| EÇS VI 62b | … -ı tîğdan geçirüp âhir-i kâr ol peymândan Kâsım la‘lîn kabâ | ecel | câmın nûş etmek müyesser olmayup dilîrâne ceng [ü] savaş-ı … |
| KB 1118 | küremiş kürek erdi uş bu özüm / | ecel | tuttı iltür ne asġı sözüm |