İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

eceli*

4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
33
geçiş
12,2
milyonda
4
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3213,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
EÇS D 0,86

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: eceli) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
müsemmâna3411,3812,901,7350,9
müsemmâsına3911,1911,731,7344,0
câmı58210,489,282,2354,8
dek114889,437,853,3098,5
mu‘ammer32728,336,821,7222,5
nûş67387,996,382,4241,4
edüp823.9573,451,772,008,5
dahi413.1863,311,631,353,7
olup417.2812,921,241,152,3
ve7147.9190,63-1,05-2,825,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (33) →
EÇS VIII 367b … eyleyecek dedi Hilâlî bu beyti, / Hem ola bu târîh / Câm-ı eceli içdi Hasan dest-i felekden, / Sûy-i du cihânı. / Sene 1072.
EÇS I 28b … ûn'da olan neberd-i kebîrin ve ol cengde Gavrî Sultân câm-ı eceli nûş edüp lezzetinin gavrine erüp cengde Gavrî'nin gâ’ib old …
EÇS III 141b–142a … lasın. İnkırâzu'd-deverân te’lîfinle ve evlâd [u] ensâbınla ecel-i müsemmânda mü’ebbed olasın. Süleymân âhiret pâdişâhlığı ist …
EÇS X Y143a … le Melik anbârlar binâ etmeğe mübâşeret etdi. Ammâ Melik'in ecel-i müsemmâsı tamâm olup mürûr-ı eyyâm ile bi-emr-i Hudâ hilâfe …
EÇS VI 46a … celden kişi kurtulmağa bir cây-ı menâs / Olımadı kılıcından ecelin Zâl halâs / Bulımadı maraz-ı mevte şifâ Câlînûs
KuT T. 38/64b3 11 hergiz küde bėrmez taŋrı hiç et-özke ḳaçan kelse anıŋ eceli taŋrı bilgen turur anı kim ḳılur siz
EÇS III 182a–182b … da Murâd Hân'ın "Sen de ol ekmekden ye" dediğü Allahu a‘lem ecel-i müsemmâmız tamâm olduğu günlerde biz de şehîd olmak görünür …
EÇS II 360b–361b … ine ism-i a‘zam tilâvet edüp üfürür. Var Alî Baba makâmında ecel-i müsemmâna dek sâkin ol. Âl-i Osmân üzre ısyân ile seni geçe …
EÇS VI 175a … üllü şey'in yerci‘u ilâ aslih kelâmı üzre elbette her nüfûs ecelin câmın nûş edüp, Arapça nass-ı kâtı‘ı üzre herkes dâr-ı gu …
EÇS III 185a … u abd-i zelîli bir nân-pâre içün bu kadar hor hakîr etme ve ecel-i müsemmâmın nihâyetine dek sıhhat-i bedenle terk [u] tecrîdd …