Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kutadgu Bilig | 1 | 13,6 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 117 | 47,8 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ederse) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| iktizâ | 5 | 69 | 9,78 | 7,69 | 2,23 | 43,8 | |
| isyân | 6 | 178 | 9,38 | 6,59 | 2,42 | 43,2 | |
| isâbet | 6 | 189 | 9,32 | 6,50 | 2,42 | 42,5 | |
| zuhûr | 4 | 149 | 8,94 | 6,26 | 1,97 | 26,9 | |
| eğer | 16 | 1.172 | 8,67 | 5,29 | 3,90 | 86,5 | |
| zarar | 3 | 127 | 8,65 | 6,08 | 1,71 | 19,4 | |
| ülfet | 3 | 145 | 8,55 | 5,89 | 1,70 | 18,7 | |
| hizmet | 3 | 152 | 8,51 | 5,82 | 1,70 | 18,4 | |
| düşman | 3 | 164 | 8,45 | 5,71 | 1,70 | 17,9 | |
| mu‘ammer | 3 | 272 | 7,98 | 4,98 | 1,68 | 14,9 | |
| nûş | 5 | 738 | 7,58 | 4,28 | 2,12 | 20,2 | |
| müyesser | 3 | 419 | 7,52 | 4,36 | 1,65 | 12,4 | |
| hüsni | 3 | 474 | 7,38 | 4,18 | 1,64 | 11,7 | |
| ziyâde | 3 | 598 | 7,10 | 3,84 | 1,61 | 10,4 | |
| halâs | 4 | 927 | 6,97 | 3,62 | 1,84 | 12,8 | |
| istimâ | 3 | 692 | 6,92 | 3,63 | 1,59 | 9,6 | |
| de | 3 | 896 | 6,60 | 3,26 | 1,55 | 8,2 | |
| ihsân | 4 | 1.298 | 6,53 | 3,14 | 1,77 | 10,3 | |
| eyle | 5 | 2.253 | 6,11 | 2,67 | 1,88 | 10,1 | |
| cereyân | 3 | 1.356 | 6,06 | 2,66 | 1,46 | 6,0 | |
| olur | 12 | 6.012 | 6,00 | 2,51 | 2,86 | 22,1 | |
| kadar | 6 | 4.258 | 5,49 | 2,01 | 1,84 | 7,7 | |
| her | 7 | 5.967 | 5,24 | 1,75 | 1,86 | 7,1 | |
| kerre | 3 | 2.808 | 5,07 | 1,61 | 1,16 | 2,7 | |
| dahi | 12 | 13.186 | 4,89 | 1,38 | 2,13 | 8,2 | |
| gelüp | 4 | 5.051 | 4,66 | 1,18 | 1,12 | 2,1 | |
| kal‘a | 3 | 4.557 | 4,39 | 0,91 | 0,81 | 1,0 | |
| niçe | 4 | 7.056 | 4,19 | 0,70 | 0,77 | 0,8 | |
| paşa | 5 | 9.478 | 4,09 | 0,59 | 0,75 | 0,7 | |
| ile | 12 | 23.769 | 4,04 | 0,53 | 1,06 | 1,4 | |
| hazreti | 3 | 5.945 | 4,02 | 0,53 | 0,53 | 0,4 | |
| olup | 6 | 17.281 | 3,50 | -0,01 | -0,02 | 0,0 | |
| üzre | 4 | 11.889 | 3,45 | -0,06 | -0,08 | 0,0 | |
| edüp | 6 | 23.957 | 3,03 | -0,48 | -0,97 | 0,8 | |
| bin | 3 | 12.267 | 2,99 | -0,52 | -0,75 | 0,4 | |
| ammâ | 3 | 15.229 | 2,68 | -0,83 | -1,34 | 1,2 | |
| ve | 28 | 147.919 | 2,63 | -0,89 | -4,49 | 13,7 | |
| u | 3 | 17.434 | 2,49 | -1,02 | -1,79 | 2,0 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
ederse* ile tüm bağlamlar →“ederse” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (118) →| EÇS X Y191a | … vâ ederler. Eğer Mısır vezîri i‘ânet edüp kadıasker sıyânet | ederse | herkese cüz’î şey verüp mâbeynlerin ıslâh ederler. Eğer paş … |
| EÇS X Y145b | … sıza gelüp taşrada cereyân eden ana Nîl ne mertebe cereyân | ederse | Ümmü'l-kıyâs havuzu içre dahi ol berâberlikde havuz içre ge … |
| EÇS V 105b | Bunlardan mâ‘adâ ne kadar tevâbi‘ât ü levâhikâtlar | ederse | eğer kefere ve eğer müslim eder ol kadar ruhsat verilmişdir … |
| EÇS IX Y188a | … lmuşdur" deyü şaka ederler. Ammâ hakîkatü'l-hâl her kim nûş | ederse | har-ı lâ-yefhem olur. |
| EÇS III 158b–159a | … ûs olan keferelerin her kankısı bu Baba Ca‘fer kabrine du‘â | ederse | halâs olurdu. Beddu‘â eden sicinden rehâ bulamazdı. |
| EÇS IX Y194b | … min atı sıraca getirse anın kabrin üç sabâh üçer kerre devr | ederse | biemrillâh şifâ bulur, mücerrebdir. |
| EÇS III 40b–41a | … ayrân ederek gelüp sîne-i pür-kîne sûra bir kerre niçe darb | ederse | bi-emrillah taşra handak kenarında olan kal‘a dîvârına bir … |
| EÇS III 177b–178b | … rûzgârları müşted olursa taht-ı pâdişâhîye bir rahne isâbet | ederse | pâdişâha ne cevâb vereyim?" deyü gûnâ-gûn özr ü bâhâneler e … |
| EÇS II 275a | … ak celle ve alâ mu‘în ve zahîrim olup Hazret-i Yûsuf yardım | ederse | Bismillah ile İnşâallahu Te‘âlâ oğlum Yûsuf-sıfat Mehemmed' … |
| EÇS IX Y141a | … lisânlarında bir fesâhat u belâgat var kim her kim istimâ‘ | ederse | feyza-yâb olur. Gûyâ Teftazânî ve Kadı Beyzâvî kendüleridir … |