İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ehli

1.791
geçiş
663,7
milyonda
125.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
24
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig113,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.790731,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,00
EÇS D 0,91

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKBEÇSToplam
ehli11.7901.791
ehlî·44
ehlı·11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ehli) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hıref989610,737,599,851.027,4
beled541139,866,497,27410,1
ırz52609,857,357,17497,9
sünnet521089,816,507,13396,0
zevk584629,724,567,29263,0
dükkân616459,684,157,37241,7
hâl564789,664,467,14246,0
sanâyi41429,527,526,37420,2
mekke474519,424,296,51195,3
tüccâr411779,425,456,26239,5
ve’lcemâ‘at38369,417,646,13398,2
esnâfı581.0439,393,396,89170,4
cemî‘i1123.6879,392,528,73208,8
hırefi38719,396,666,10300,5
halkı631.3359,373,157,04166,0
züvvâr37819,346,436,01276,5
neferât477319,253,606,29150,9
perde31509,116,875,52258,6
şevk30439,077,045,44261,8
cümle37521.1979,061,7413,55385,9
sâhibi561.6909,042,646,28112,5
hırefdir28258,987,725,27293,4
tevhîd301648,975,115,32159,7
kâr356748,863,295,3198,3
tarîk271428,845,165,05146,0
erbâbı359518,712,795,0676,6
teferrüc23718,665,934,72152,1
îmân241908,634,574,69109,1
medîne242168,614,394,66102,8
ekseriyyâ287078,522,904,5864,9
gâyet603.8518,441,555,1150,6
sülûk19528,406,104,30131,2
âdemlerdir202238,354,084,2177,1
garîbdost181068,285,004,1192,9
sûk17268,266,944,09144,7
beyti203688,253,364,0457,9
fırkası171038,204,963,9986,8
sanâyi‘i16308,176,653,96126,3
sınıfı16588,155,703,9299,8
dükkânı172488,093,693,8056,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ehli” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.791) →
EÇS IX Y58b … dur. Azîm tevhîd-i sultânî olur, zîrâ bu şehrin halkı cümle ehl-i tevhîdlerdir.
EÇS IX Y173a … kdur. Ve cemî‘i râhları sakkâlar sulayup bürûdet hâsıl olup ehl-i dükkân ve yârân [u] ihvân safâ ederler.
EÇS I 4b 184. Esnâf-ı at gemiciyânları ve ehl-i tarîkat, ok demrenciyânları ve kilidciyânlar ve özengiciyân …
EÇS VI 148a … yüp kâhîce Kotur kâfiri Uskokların esîr eder bir alay garîb ehl-i ırz gâzîlerdir.
EÇS II 367a–367b … kaldırımsızdır. Ve halkı gâyet garîbü'd-diyâra ri‘âyet edüp ehl-i kerem âdemlerdir. Âb [u] hevâsının letâfetinden Türk mahbûb …
EÇS I 148b … yü hayır du‘â edüp gülbâng-i Muhammedî çekildi. Hâlâ cemî‘i ehl-i tarîk mâbeyninde gülbâng-i Muhammedî anlardan kaldı. Ammâ b …
EÇS IV 350a … sene kaldı. Hâlâ bu mevlûde ve re’s-i şerîf-i İmâm Hüseyn'e ehl-i Mısır gâyet i‘tibâr ederler ve ba‘zı ehl-i Mısır Bağdâd'a g …
EÇS IX Y314a … âlar dahi Arafât'da zevk ü şevk ederler. Ve bu şürefâ kavmi ehl-i hevâ kimesnelerden harc-ı ma‘âşları bâd-i hevâdan gelüp cem …
EÇS III 17a Müfti-i devr-i zemân ehl-i yakîn / Hazret-i Es‘ad Efendi şeyh-i dîn / Eyledikde hacc i …
EÇS III 99a–99b … r: "Mâlları ile bir alay ehl-i hizmet, bî-garaz müselmân ve ehl-i ırz [ü] bî-hırs âdemler! Hasan Ağa'dan ibret almadınız mı? …