İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

elde*

4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
108
geçiş
40,0
milyonda
4
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10743,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

ShoR D 0,00
EÇS D 0,92

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: elden) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
komayup138711,098,873,60136,1
ele1213910,648,073,45111,6
koma55210,008,232,2347,6
hamiyyeti3119,699,731,7335,4
belde3199,608,951,7331,7
gitdi103579,466,453,1370,0
gayret3609,197,291,7224,5
meded31288,706,191,7119,9
el44547,874,781,9318,9
iç111.5907,734,433,1646,8
vilâyet34187,554,491,6513,0
ben46777,384,211,8915,8
bire35837,154,011,6211,1
olmak51.0707,123,872,0817,5
gider36017,123,961,6210,9
dârı37096,913,721,6010,0
iken61.8156,683,372,2117,2
lâkin31.4935,942,651,466,0
deyüp31.9715,562,251,374,6
eyle32.2535,382,061,324,0
hemân53.8655,372,011,686,5
deyü76.0075,231,861,928,0
zîrâ43.5895,151,801,434,3
kal‘ası32.6845,141,801,243,2
niçe77.0565,001,631,796,4
kal‘a44.5574,811,451,273,0
gibi44.6054,801,441,262,9
hâlâ33.7214,681,331,041,9
yine57.3724,451,081,182,2
dahi713.1864,110,731,051,5
şehri35.6784,090,720,680,6
olup917.2814,080,701,161,8
ile1123.7693,920,531,021,3
olan36.7713,840,470,480,3
u717.4343,710,330,540,3
bin412.2673,400,030,040,0
ve36147.9192,99-0,40-1,893,1
edüp523.9572,77-0,62-1,191,1
ammâ315.2292,68-0,70-1,080,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (108) →
EÇS VI 113b … le müşâvere edüp ‘Hânım sen sefere gidersen, cezîre-i Kırım elden gider. Elbette oğlun gönder’ deyüp müşâvere edüp efendimin …
EÇS VII 24a … bu kadar bed-nâmlık olup Leve kal‘ası ve Litre kal‘ası dahi elden gitdi. Hudâ-yı Müte‘âl dahi bedterinden hıfz ide" deyü cevâ …
EÇS VI 75a … âğın olan Yanoş oğlum ve abd-i memlûkun ve kal‘a-i Budin'in elden gidiyor. Hâlâ yedi kral döğüyor, yetiş pâdişâhım, amân, el- …
EÇS IV 397b Ser-rişte-i aşk eldedir el-minnetü lillah
EÇS III 33b … deyü dest be-dest olup eyitdim: "Ey imdi birâder, ben seni elden komam. Ben Şâm Vezîri Murtezâ Paşa'nın ağalarından gâyet ma …
EÇS II 261b–262a … cân [u] gönülden değil idi. Lâkin yine gayret [u] hamiyyeti elden komayup şeb [u] rûz germâ-germ cengden hâlî değiller idi. V …
EÇS I 74b … hr-i Sefîd'in cemî‘i bender [u] iskeleleri ve cezâyirâtları elden gitdi ve Mısır yoluna tüccâr ve huccâc ve züvvâr gitmeden k …
EÇS X Y130a Piyâle elde iken durma bâde-nûş olalım
EÇS V 87b … leri ve nâzük topları aşağı hisârlara ref‘ olup bu kal‘a iç elde kaldı ve ihtiyâc dahi değildir.
EÇS I 37b "Sultânım ben senin dâmenini elden komayup şimdengerü kulun kurbânınım, lütf eyle beni ber-mur …