İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

elim

30
geçiş
11,1
milyonda
9.388.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
19
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig113,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2911,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,00
EÇS D 0,68

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKTBKKBEÇSToplam
elîm···3737
elim··12930
ėlim11··2

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: elim) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
başıma36410,039,041,7331,8
öpüp36510,029,021,7331,7
benim46537,586,111,9726,1
kalkup58367,566,072,2032,4
alup42.4595,724,191,8915,8
hemân33.8654,663,131,537,7
gelüp35.0514,272,741,476,3
üzre311.8893,041,501,122,4
u317.4342,490,950,841,1
ve5147.9190,15-1,40-3,656,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“elim” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (30) →
EÇS IV 292b Hemân hân yanıma gelüp elim eline alup eydür: "Evliyâ akam anı bildim ki sen bir sâfdil …
EÇS VII 142b–143a "Elim başıma koya koya seni karşu yakaya çağıran ben idim. Sen Me …
EÇS IV 259a … hdır, evlâdım katl edüp ocağım söndürme. Huzûr-ı Hak'da bir elim yakanda ve bir elim kemerinde olacakdır, demiş. Hikmet-i Hu …
EÇS IV 396a … sıra yapışalı işte elim böyle kudretden yeşil boyalıdır {ve elim dâ’imâ misk gibi kokar}. Andan babanın ve benim koyunum ne …
EÇS VII 100b "Yâ Bahîrâ! Bu benim elim gölgesi ile cihân kâfirleri zabt ola ve her kimde bu pençem …
EÇS VII 84a … rma-gör bin-a!" deyü her yanadan bir sadâ gelüp başıma üşüp elim eteğim öpüp âhir-i kâr gulâmlarım bârhânem ile kal‘aya gönd …
EÇS I 130a Elim bir nesne dutmaz sâkıyâ peymâneden gayrı
EÇS II 353b–355b … sinin haberlerin aldım. Ammâ henüzde benim belim boşandı ve elim ayağım dutmaz olup bu kerre telâş bana el verdi. Âyâ ben ib …
EÇS I 34b … cümle ruhbâna patirgâh ol ve sizi bi'l-cümle ümmetlerim bu elim nakşıyla zabt [u] rabt edüp bununla hükm [ü] hükûmât etsinl …
EÇS X Y402a "Ale'r-re’si ve'l-ayn" deyüp yerinden kalkup elim öpmek murâd edindi, men‘ eyledim. Meğer bunların de’b-i kad …