İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

eser

69
geçiş
25,6
milyonda
4.538.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
14
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Abhidharma (Shogaito)125,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6827,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Abh D 0,00
EÇS D 0,80

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimAbhEÇSToplam
eser16869
eşer·5151

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: eser) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mûdan7711,5612,262,65119,0
imâretden64310,789,412,4567,3
yeller3410,4011,841,7346,5
kalmayup82779,577,142,8163,7
bâdı3999,197,211,7224,1
seri52858,856,422,2134,8
yok76098,405,812,6042,8
yerinde32858,125,691,7017,8
deri35037,434,871,6714,5
âsârı35257,374,801,6714,2
aslâ81.7477,174,482,7034,6
meğer39566,583,941,6210,8
yokdur134.6456,503,773,3444,2
gayri41.5066,383,701,8513,2
gayrı31.4716,003,321,568,4
gibi54.6055,132,411,818,6
ammâ1515.2295,012,273,0723,7
derler44.1234,972,251,586,2
âdem33.7174,701,981,293,8
hâlâ33.7214,701,981,293,8
gâyet33.8514,651,931,283,6
niçe37.0563,791,060,901,3
var37.6463,670,940,831,0
u617.4343,490,750,991,4
cümle721.1973,430,691,011,4
dahi413.1863,310,570,650,6
üzre311.8893,040,300,330,1
ve14147.9191,63-1,11-4,3511,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“eser” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (69) →
EÇS IX Y386a … ir çöl yerde otsuz susuz hâr ve yâbis yerdir. Âbâdândan bir eser yokdur. Mısır'dan bu mahalle niçe bin deve yükü Nîl suyu he …
EÇS IV 223a … ve gılâl anbarlarından gayrı imâretden ve çârsû-yı bâzârdan eser yokdur. (---)
EÇS VII 115b … azîmleri var, ammâ kulleleri içlerinde âdem ve âdemî-zâtdan eser yok. Meğer bu dîvârı selefde Maskov kralları Kalmık memleke …
EÇS VII 91a "Âyâ bunda âsâr-ı binâdan bir eser var mıydı?" derlerdi. Hâlâ ol kadar ma‘mûr olup bâğ-ı İrem- …
EÇS IV 242a Âleti hüsn-i mükemmel kadd-i dilcûda güzel / Gövdede mûdan eser yok dahi pehlûda güzel
EÇS X Y6a … sır'dır, Tûfân'ın telattum-ı deryâsından âsâr-ı binâdan bir eser bulmadılar. İllâ Nîl'in karşu cânibinde Hazret-i İdrîs'in t …
EÇS VI 2a … Demirkapu vâkı‘ olmuşdur, ammâ mürûr-ı eyyâm ile bâblardan eser yok, ammâ esâs-ı binâlarından sedd-i İskender-vâr âsâr-ı bi …
EÇS IX Y251a Ertesi hidmetkârları ile yine bâğa varup bâğ u bâğbândan eser yok. Civârında olan âdemlerden su’âl edüp anlar dahi dem-be …
EÇS VI 85b … -ı rahm-i masdar yerlerin pâk ü pâkîze edüp bir ser-i mûdan eser komayup aşağı kapuları pâk billûr gibi olup kulak şahmesi-m …
EÇS VI 22b … du-yı İslâm yerine dâhil olduk, ammâ askerin yerinde yeller eser. Cümle refîklerimizle aklımız başımızdan gidüp,