İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

evler

129
geçiş
47,8
milyonda
2.560.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
19
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)3138,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi12651,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,29
EÇS D 0,71

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimMaitKuTEÇSToplam
evler3·126129
ėwler·4·4

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: evler) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
dîvârlı51179,386,802,2237,5
kamışdan3569,057,131,7223,9
dükkânlar31068,716,211,7120,0
içindeki31278,585,951,7018,9
varoşda31298,575,931,7018,8
hisârda42468,455,411,9522,3
aslâ201.7478,454,904,3297,9
toprak53678,375,152,1726,1
örtülü111.0758,234,743,1951,3
bâğçeli76568,194,802,5533,2
hurde32558,004,941,6814,8
kârgîr91.1447,864,362,8537,4
mikdârı67477,814,392,3325,2
ancak101.4197,734,202,9939,5
tahta56757,674,282,1220,2
tahtânî33857,584,351,6512,4
içeri45587,584,231,8915,9
kal‘ada58227,433,992,1018,3
birkaç46987,313,911,8714,2
yokdur234.6457,303,694,4375,9
amâr35367,213,871,6110,5
derûnı51.0367,143,662,0616,2
anıniçün36976,893,491,589,1
taş41.0926,753,261,7910,9
binâ113.5236,623,032,9127,0
ba‘zı51.5776,593,051,9712,4
bâğ41.2956,523,011,759,7
harâb39656,493,021,527,3
kenârında41.3476,472,961,749,4
câmi41.4426,382,861,729,0
mahalle31.1386,282,791,486,5
müzeyyen31.1476,272,771,486,4
iç41.5906,252,721,708,3
içinde104.2736,222,612,6519,6
su31.3676,042,521,435,5
vardır178.5686,002,383,3328,7
sarâyı31.4455,962,441,415,3
elli52.7455,832,251,777,7
imiş31.6475,792,251,374,6
taşra31.7425,722,171,354,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“evler” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (129) →
EÇS VIII 380b … r mahalle mesâcidleri ve yedi (...) aded sarây-ı azîmler ve evler ve niçe yüz dükkânlar binâ olunup Alî Paşa çârsûsunda zift …
EÇS VI 81b … sudur kim bu kapudan içeri bir meydân-ı azîm dahi var. Aslâ evler yokdur, Kral Sarâyı meydânı derler.
EÇS VII 123b … ltındaki mağâralar içindedir. Mâh-ı Temmûz'da bu gârlardaki evler gâyet serdâb olup eyyâm-ı şitâda ıssı olur mağâralardır.
EÇS VIII 244b … adar kefere evleri var. Cümle kiremitli ve bâğlı ve bâğçeli evler kalup mâ‘adâsı ihrâk-ı bi'n-nâr olup yanardı.
EÇS IX Y189b … ekerek anı ubûr edüp Cübeyle'den bu mahalle 9 sâ‘atde gelüp evler ve dud bâğçeleri içre giderek,
EÇS IX Y158b … eyâletine kadem basup ol bel başında kırk elli dâne çalıdan evler ve obalar var. İçinde pür-silâh yüz dâne Türkmân ve gayri ş …
EÇS VIII 276b evler
EÇS VII 137b … rlerinden seyrek hânedânlardır kim hemcivârları gidüp ba‘zı evler meydânda kalmışdır. Mâ‘adâ şehr-i kadîm içi bâğ u bâğçeler …
EÇS X Y77b–Y78a … ve arabacılar kârhânesi ve kal‘a hammâmı ve sekiz yüz hurde evler ve yetmiş aded dükkânlar bu orta kal‘adadır.
EÇS VII 122a Bu câmi‘in ancak bir kapusu var. Etrâfında hiç evler yokdur, hemân bir çemenzâr yerde ma‘bedgâh-ı kadîmdir. Ammâ …