İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ewürdi

10
geçiş
3,7
milyonda
21.766.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası5131,3
Kutadgu Bilig568,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,55
KB D 0,55

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTKBToplam
ewürdi5510
evürdi1·1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ewürdi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KuT 5 geçiş  ↔  KB 5 geçiş

benzerlik 0,15

Karşılaştırılan yazılışlar: ewürdi

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yüzin36010,4610,721,7338,9
olardın31239,539,681,7334,5
yüz512.2723,743,782,0717,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“ewürdi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (10) →
KuT T. 26/27a1–2 55 olardın ol kim bitti aŋa olardın ol kim yüz ewürdi andın tap ol tamuġ yaḳılmış ot
KB 1184 … Y TOLDIḲA / / eşitti oġul kör atası sözin / til açtı ataḳa ewürdi yüzin
KuT T. 31/52a3 60 yüz ewürdi bu kafir tėrdi yawuz ėtigi / hilesi yana keldi
KB 628 sewe baḳtı ilig awıttı özin / bu ay toldı terkin ewürdi yüzin
KuT T. 30/6a2–3 84 yüz ewürdi olardın aydı: ey ökünç yusuf üze. ürgerdi anıŋ iki közi ḳaḍ …
KB 3148 velikin ewürdi bu dünyada yüz / turup taġḳa kirdi köŋül ḳıldı tüz
KuT T. 25/15a1 … ol kim tileyür dünyanı sizdin ol kim tileyür aḫiretni yana ewürdi sizni olardın sınamaḳ üçün sizni çın-oḳ ʿafv ḳıldı sizdin o …
KB 5447 ewürdi ḳaḍaşin kör oḍġurmışa / esenleşti yanḍı kör ögdülmişe
KuT T. 38/89b1 … aŋar aşkare ḳıldı anı taŋrı anıŋ üze uḳturdı amarısını yüz ewürdi amarıdın ḳaçan uḳturdı erse aŋar aydı: kim uḳturdı saŋa mun …
KB 1073 küwençlik tiriglik kötürdi özin / yayıġ dünya mindin ewürdi yüzin