İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ezel*

24 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
94
geçiş
34,8
milyonda
24
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig454,4
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8936,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,59
DK D 0,00
EÇS D 0,81

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ezel) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hallâkı177311,709,714,12199,5
irâdeti81111,2911,352,83118,2
takdîri72510,919,972,6485,0
bârî’nin74810,669,032,6474,8
kıldıkda51210,5910,552,2365,6
tecellî51610,5410,132,2362,0
âleme52410,449,552,2357,3
kibriyâ’nın42410,129,222,0043,9
lemyezel’in359,9611,071,7342,4
kadîmi81999,817,172,8164,1
cârîdir4569,778,001,9936,7
sannâ‘ı3219,749,001,7331,9
ızhâr3319,628,441,7329,4
lemyezel3369,568,221,7328,5
âdeti3389,548,151,7328,2
cenâbı167879,226,193,95106,4
hikmeti169768,945,883,9399,5
hükmi31128,906,591,7121,5
bilür42448,605,881,9724,8
hisâbın31628,586,051,7119,3
sun‘ı32208,295,611,7017,5
üzerine33017,965,161,6815,7
imiş131.6477,934,823,4862,2
bunun56897,714,702,1523,0
üstâdı45657,644,671,9218,2
meğer59567,294,232,1219,9
böyle81.8347,093,972,6529,1
eyle42.2535,802,671,698,1
hudâ32.5825,202,061,324,0
her65.9675,021,851,776,8
cemî‘i33.6874,701,551,142,5
hazreti35.9454,020,860,780,9
sene36.2403,960,790,730,8
dahi513.1863,620,440,590,4
vardır38.5683,500,330,350,1
üzre411.8893,450,270,340,1
ammâ515.2293,420,240,340,1
u517.4343,220,040,060,0
edüp623.9573,03-0,15-0,280,1
ile423.7692,46-0,73-1,311,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (94) →
EÇS X Y1a ol sâni‘u'l-musavvir-i Lem-yezel'in hikmet-i ezelîsi kendü ilmi üzre ol imiş kim mahbûbu Muhammedü'l-Mustafâ'yı …
EÇS VIII 188b Hallâk-ı Ezel âleme kıldıkda tecellî, / Her kulu birer hâl ile kılmış müt …
EÇS X Y293b Hallâk-ı ezel âleme kıldıkda tecellî / Her kulu birer hâl ile kılmış müte …
EÇS VI 138a … zâbı olmaya, ammâ Cenâb-ı Kibriyâ'nın hikmeti var, hikmet-i ezelîsinden su’âl olmayup Arapça dir.
EÇS VII 158a … l‘ada eser-i binâdan bir şey yokdur, hemân Cenâb-ı Hallâk-ı Ezel yed-i kudretiyle sun‘unu ızhâr içün bu kûh-ı bî-misâli kal‘ …
KB 4787 mini aşnu ol ḳoldı erdi ezel / anın men ḳolur boldum emdi tükel
EÇS III 43b … aşka bir râyihâ-i tayyibesi vardır. Cenâb-ı Bârî'nin âdet-i ezelîsi oldur kim cemî‘i sularda ta‘âm vardır ammâ râyiha halk etme …
EÇS VII 25a … yet-i şerîfe hâtıra hutûr edüp Cenâb-ı Kibriyâ'ya i‘tikâd-i ezelîm dahi ziyâde oldu.
EÇS III 79b Fâ‘il-i muhtâr Allah'ın irâdet-i ezeliyyesi böyle te‘alluk etmişdi kim fil ol bâkireyi yudup karnında ü …
EÇS X Y436b … şimdi ol kadar ma‘mûr değildir, cânib-i erba‘asında kadîm-i ezel âsâr-ı binâları âşikâredir. Sevâd-ı mu‘azzam şehir imiş. Ve …