İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

felek

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
68
geçiş
25,2
milyonda
4.607.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
21
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6727,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
EÇS D 0,84

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: felek) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
cellâdı104711,4810,043,16121,7
çarhı106911,229,493,16113,3
bâğçesinden3610,3811,281,7342,8
felekden3329,948,861,7331,2
güm4739,868,091,9937,1
çeşmi31039,177,171,7224,0
deverân52219,156,812,2237,5
sadâ31189,056,981,7223,2
rûzgârı31888,586,311,7120,4
şeb37027,004,411,6512,6
kubbei31.0826,423,781,6110,2
cân31.1546,333,691,609,8
gibi114.6056,273,573,0434,5
böyle31.8345,693,021,527,3
etdi32.1515,472,791,486,5
eyle32.2535,402,721,476,3
deyü46.0074,431,721,394,0
edüp1423.9574,261,542,4511,6
iki59.4174,111,401,393,5
olur36.0124,021,311,031,9
niçe37.0563,791,080,911,3
üzre311.8893,040,320,350,1
ammâ315.2292,68-0,03-0,040,0
u317.4342,49-0,23-0,300,1
ile423.7692,46-0,26-0,400,1
ve10147.9191,15-1,58-6,2718,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“felek” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (68) →
EÇS VI 101a … hemen orduya kaçalım, varalım askere haber edelim, görelim felek ne gösterir" deyüp at boynuna düşüp kaçup gelirlerken hemân …
EÇS X Y127b … Habeşli Mehemmed Kethudâ bir vekâle ve bir sebîl inşâ etdi. Felek müsâ‘ade etmeyüp hânı ve sebîlhâneyi bey‘-i men-yezîd edüp …
EÇS VIII 224b … nda olup bu kal‘a bünyâd, / Ulû'l-ebsâr idi olan şehâdet, / Felek tahtında yer yüzünde şimdi, / Buna târîh burc-ı der-sa‘âdet …
EÇS V 80a Cellâd-ı felek boynın urup bir niçe şahsın / Gördüm kafesi başka yatır baş …
EÇS IX Y252b … ---) geçirüp Salâhaddîn Yûsuf'un evâsıt-ı ahdinde bunu dahi felek elekden geçirüp şâm içinde (---) medfûndur.}
KuT T. 34/7a2 … k bolsa aŋar yetmek aynı ap yime tün kündüzni ozruġlı ḳamuġ felek içinde ėwe tezginürler
EÇS VI 97a Ammâ bu çarh-ı felek ılıcası suyuna kavm-i zenân ve bintânlar girüp "Çarh suyudu …
EÇS IX Y287a … ibâce-i risâle-i hidâyet, merkez-i dâ’ire-i siyâset, kutb-ı felek (---) (---) ve çemen-i sabâhat, nemek-hân-ı melâhat, kamer- …
EÇS V 186b Hâliyâ yayın çeker yok nitekim kavs-i felek / Gün gibi iller bilür lâzım değil anı demek
EÇS VII 35a … srlerin yanında üç göz su değirmenleri ilâ mâşâallâh çarh-ı felek gibi deverân edüp dakîk-i rakîk öğüdür.